Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026 diễn ra từ ngày 15/11 đến ngày 15/12. Chủ đề năm nay là “Bình đẳng giới trong lao động, sản xuất - động lực tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội”. Từ việc chia sẻ trách nhiệm trong gia đình đến bảo đảm công bằng tại nơi làm việc, mỗi người đều có thể góp phần phòng ngừa bạo lực và bảo vệ quyền của phụ nữ, trẻ em.
Chia sẻ trách nhiệm trong gia đình, bảo đảm công bằng tại nơi làm việc
Bình đẳng trong gia đình thể hiện qua việc vợ chồng cùng quyết định những vấn đề chung, chia sẻ việc nhà và chăm sóc con. Điều 17 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định vợ, chồng có quyền và nghĩa vụ ngang nhau về mọi mặt trong gia đình. Khi chia tài sản chung lúc ly hôn, điểm b khoản 2 Điều 59 của Luật ghi nhận lao động trong gia đình như lao động có thu nhập khi xem xét công sức đóng góp của mỗi bên.
Tại nơi làm việc, bình đẳng giới thể hiện ở cơ hội tiếp cận việc làm, đào tạo và phát triển nghề nghiệp. Theo khoản 3 Điều 90 Bộ luật Lao động năm 2019, người sử dụng lao động phải bảo đảm trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị như nhau.
Nhận diện bạo lực gia đình và kịp thời báo tin
Theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, hành vi bạo lực có thể gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục hoặc kinh tế. Ngoài đánh đập, Điều 3 của Luật còn quy định các hành vi như lăng mạ, cô lập, giam cầm, cưỡng ép quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng, kiểm soát tài sản hoặc thu nhập nhằm tạo sự lệ thuộc.
Khi phát hiện hành vi bạo lực gia đình, người dân có thể báo tin đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra hành vi hoặc cơ quan Công an gần nơi xảy ra hành vi theo Điều 19 của Luật. Theo Điều 9, người bị bạo lực có quyền yêu cầu bảo vệ, được bố trí nơi tạm lánh, giữ bí mật thông tin về nơi tạm lánh và được cung cấp dịch vụ y tế, tư vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý theo quy định.
Vai trò của Viện kiểm sát nhân dân trong bảo vệ phụ nữ, trẻ em
Thông qua thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân góp phần bảo đảm việc giải quyết các vụ án hình sự liên quan đến bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ, trẻ em và mua bán người đúng pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại trong quá trình tố tụng.
Trong lĩnh vực dân sự, Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội thí điểm việc Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Cần Thơ là một trong sáu địa phương thực hiện thí điểm trong ba năm kể từ ngày 01/01/2026. Trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi thuộc nhóm được bảo vệ theo Nghị quyết.
Việc khởi kiện phải đáp ứng các điều kiện theo Điều 14 của Nghị quyết. Khi xem xét khởi kiện để bảo vệ quyền dân sự của người thuộc nhóm dễ bị tổn thương, Viện kiểm sát xem xét các căn cứ theo luật định, trong đó có khả năng tự khởi kiện và việc đề nghị Viện kiểm sát khởi kiện của người bị xâm phạm hoặc người đại diện hợp pháp.
Chia sẻ việc chăm sóc gia đình, đối xử công bằng tại nơi làm việc và kịp thời báo tin khi phát hiện bạo lực là những việc mỗi người có thể làm để bảo vệ quyền của phụ nữ, trẻ em và xây dựng môi trường sống an toàn.
Văn Phi - Bích Thuỷ
Phòng 9, VKSND thành phố Cần Thơ
Phòng 9, VKSND thành phố Cần Thơ