Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công đang mở ra cơ chế pháp lý mới mang tính nhân văn, đặc biệt đối với người cao tuổi neo đơn, không còn khả năng tự bảo vệ quyền lợi của mình.
Điểm mới đáng chú ý khi thực hiện thí điểm tố tụng dân sự công ích theo Nghị quyết 205/2025/QH15 là Viện kiểm sát không chỉ thực hiện vai trò kiểm sát hoạt động tư pháp như trước đây mà còn có thể chủ động phát hiện, xác minh và khởi kiện để bảo vệ quyền lợi cho người yếu thế, đặc biệt trong các trường hợp người bị xâm hại không đủ khả năng tự bảo vệ quyền của mình.
Thực tiễn tại Cần Thơ cho thấy tính cấp thiết của mô hình tố tụng dân sự công ích này. Ngày 11/5/2026, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ tiếp nhận thông tin từ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Long Tuyền về trường hợp hai cụ bà cao tuổi là bà Nguyễn Thị K (95 tuổi) và bà Huỳnh Thị B (87 tuổi) đều không có giấy tờ tùy thân, không người thân chăm sóc, sức khỏe yếu và có nhu cầu được tiếp nhận vào cơ sở bảo trợ xã hội.
Qua xác minh thực tế ngày 14/5/2026, cơ quan chức năng xác định cụ K không còn khả năng tự chăm sóc, cụ B mang nhiều bệnh lý, cả hai đều không có bảo hiểm y tế, thiếu giấy tờ nhân thân và đứng trước nguy cơ không thể tiếp cận các chính sách an sinh xã hội.
.jpg)
Lãnh đạo, Kiểm sát viên Phòng 10, VKSND TP. Cần Thơ phối hợp với cơ quan chức năng tiến hành xác minh các trường hợp liên quan
.jpg)
Cụ bà Nguyễn Thị Kiêm, sinh 1931
.jpg)
Trên cơ sở tinh thần Nghị quyết 205/2025/QH15, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ đã chủ động phối hợp cùng chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan xác minh thông tin, làm rõ tình trạng thực tế để bảo vệ quyền dân sự cho hai cụ.
Vụ việc cho thấy mô hình tố tụng dân sự công ích không chỉ góp phần bảo vệ quyền nhân thân, quyền được chăm sóc y tế, hưởng an sinh xã hội cho người cao tuổi yếu thế mà còn thúc đẩy cơ chế phối hợp liên ngành giữa Viện kiểm sát, chính quyền địa phương, Hội Người cao tuổi và Mặt trận Tổ quốc nhằm xây dựng mạng lưới bảo vệ người yếu thế mang tính hệ thống, nhân văn và chủ động hơn.
Tin: Ngọc Chúc- Ảnh: Diệu Hiền
Phòng 10, VKSND TP. Cần Thơ