Sau 8 tháng thực hiện thí điểm Nghị quyết số 205/2025/QH15, VKSND hai cấp thành phố Cần Thơ đã cập nhật 1.523 vụ việc; số tiền được khắc phục, thu hồi đạt trên 29,4 tỷ đồng, bước đầu cho thấy hiệu quả của cơ chế VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích trong thực tiễn.
Thực hiện kế hoạch của VKSND tối cao về khảo sát việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích, ngày 07/9/2026, Đoàn khảo sát của VKSND tối cao và đại diện các cơ quan Trung ương làm việc tại VKSND thành phố Cần Thơ.
Quang cảnh buổi làm việc tại VKSND thành phố Cần Thơ
Đoàn khảo sát do đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao làm Trưởng đoàn; đồng chí Trần Thế Kính, Kiểm sát viên VKSND tối cao, Vụ trưởng Vụ 9 làm Phó Trưởng đoàn. Tham gia Đoàn có lãnh đạo, Kiểm sát viên Vụ 9 VKSND tối cao.
Đoàn khảo sát của VKSND tối cao và các đại biểu tham dự buổi làm việc
Tham gia Đoàn có đồng chí Nguyễn Duy Tiến, Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; đại diện lãnh đạo Ban Nội chính Trung ương, Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cùng các cơ quan liên quan.
Về phía thành phố Cần Thơ có đồng chí Lê Công Lý, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố; đại diện lãnh đạo Văn phòng Thành ủy, Ban Nội chính Thành ủy, Tòa án nhân dân thành phố, Kiểm toán nhà nước khu vực V, Thanh tra thành phố, Sở Tư pháp, Thuế thành phố, Chi cục Hải quan khu vực XIX, Bảo hiểm xã hội thành phố, Thi hành án dân sự thành phố và các tổ chức xã hội có liên quan.
Tiếp và làm việc với Đoàn có đồng chí Phạm Xuân Minh, Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng VKSND thành phố Cần Thơ; các đồng chí Phó Viện trưởng; lãnh đạo, Kiểm sát viên, công chức Phòng 9, Phòng 10. Tại các điểm cầu VKSND khu vực có lãnh đạo Viện và Kiểm sát viên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận, kiểm tra, xác minh, giải quyết các vụ việc dân sự công ích.
Kết quả bước đầu từ thực tiễn triển khai
Đồng chí Trần Thế Kính, Kiểm sát viên VKSND tối cao, Vụ trưởng Vụ 9, Phó Trưởng Đoàn khảo sát trao đổi tại buổi làm việc.
Đồng chí Nguyễn Duy Tiến, Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu tại buổi làm việc
Đồng chí Lê Công Lý, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố phát biểu tại buổi làm việc
Tại buổi làm việc, đồng chí Phạm Xuân Minh trình bày báo cáo tóm tắt kết quả 8 tháng thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 trên địa bàn thành phố Cần Thơ.
Theo báo cáo, VKSND hai cấp thành phố Cần Thơ đã cập nhật 1.523 vụ việc trên Nền tảng quản lý tố tụng công ích, gồm 1.311 vụ việc bảo vệ lợi ích công và 212 vụ việc bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương. Tổng số tiền được khắc phục, thu hồi đạt trên 29,4 tỷ đồng.
Kết quả trên có được từ sự chủ động phối hợp giữa VKSND hai cấp với các cơ quan chức năng trong rà soát, phát hiện, kiểm tra, xác minh và phân loại vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp, VKSND hai cấp đã rà soát 640 doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động chậm đóng, nợ đóng hoặc có dấu hiệu trốn đóng, với tổng số tiền 113.716.913.030 đồng, ảnh hưởng quyền lợi của 2.377 người lao động. Đến nay, trên 9 tỷ đồng đã được khắc phục, liên quan đến hơn 1.300 người lao động.
Trong lĩnh vực thuế, số tiền nợ thuế đã được nộp vào ngân sách nhà nước là 18.603.336.166 đồng. VKSND hai cấp đã quyết định khởi kiện 8 vụ án, trong đó có 6 vụ liên quan đến nghĩa vụ thuế, với tổng số tiền yêu cầu Tòa án giải quyết là 3.530.562.628.536 đồng.
Trong lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, qua kiểm tra, xác minh, VKSND đã góp phần ngăn chặn việc lấn chiếm hoặc thu hồi 3.273,24 m² đất công để Nhà nước quản lý. Đối với lĩnh vực môi trường, 27 vụ việc gây ô nhiễm được phát hiện, xử lý theo hướng ngăn chặn, chấm dứt vi phạm hoặc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Đối với nhóm chủ thể dễ bị tổn thương, VKSND hai cấp đã cập nhật 212 vụ việc. Các nhóm nổi bật gồm 140 vụ liên quan đến trẻ em, 27 vụ liên quan đến người cao tuổi, 13 vụ liên quan đến người khuyết tật và 30 vụ liên quan đến người dân tộc thiểu số. Qua phối hợp giải quyết, 59 trường hợp được cấp giấy khai sinh, 49 trường hợp được giải quyết về căn cước công dân hoặc định danh và 23 trường hợp được cấp giấy chứng nhận khuyết tật.
Đồng chí Phạm Xuân Minh, Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng VKSND thành phố Cần Thơ báo cáo kết quả 8 tháng thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15
Làm rõ những vấn đề từ thực tiễn
Sau khi nghe báo cáo, các thành viên Đoàn khảo sát và đại diện các cơ quan Trung ương trao đổi, đề nghị làm rõ nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Các thành viên Đoàn khảo sát trao đổi, làm rõ những vấn đề từ thực tiễn triển khai
Các ý kiến tập trung vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo; cơ chế phối hợp; tổ chức lực lượng; phương thức tiếp nhận, xử lý thông tin; quy trình kiểm tra, xác minh, thu thập, đánh giá tài liệu, chứng cứ; tiêu chí xác định vụ việc thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết và việc thực hiện quyền khởi kiện của VKSND.
Đại diện VKSND thành phố Cần Thơ cùng các cơ quan, đơn vị liên quan đã báo cáo, làm rõ những nội dung Đoàn khảo sát quan tâm; đồng thời chia sẻ kết quả bước đầu, thuận lợi, khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp trong quá trình triển khai.
Đại diện các cơ quan, đơn vị thành phố Cần Thơ trao đổi, thảo luận tại buổi làm việc
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Lê Công Lý, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của VKSND thành phố Cần Thơ và những kết quả bước đầu đạt được trong triển khai thí điểm Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Đồng chí nhấn mạnh, từ thực tiễn triển khai cần tiếp tục xác định rõ phạm vi áp dụng Nghị quyết, phân định cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Các cơ quan quản lý nhà nước phải thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm thuộc thẩm quyền, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và lợi ích công.
Tiếp tục hoàn thiện cơ chế từ thực tiễn
Kết luận buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Đức Thái, Phó Viện trưởng VKSND tối cao - Trưởng đoàn khảo sát ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của VKSND thành phố Cần Thơ trong kiểm tra, xác minh, bảo vệ lợi ích công, tài sản Nhà nước.
Đồng chí đề nghị VKSND thành phố tiếp tục rà soát, phân loại, tập trung giải quyết dứt điểm 1.129 vụ việc đang được kiểm tra, xác minh; làm rõ hành vi vi phạm, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan, khả năng khắc phục hậu quả và thu hồi tài sản cho Nhà nước. Đối với vụ việc không thuộc phạm vi xử lý hoặc không đủ căn cứ, cần xem xét kết thúc theo đúng quy định, tránh tồn đọng kéo dài.
Trưởng Đoàn khảo sát yêu cầu VKSND thành phố tiếp tục chủ động rà soát, phát hiện các lĩnh vực, nguồn lực và tài sản công cần được bảo vệ, nhất là trong các lĩnh vực môi trường, đất đai và quản lý, sử dụng tài sản công. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý kịp thời, dứt điểm các trường hợp nhà, đất công cho thuê, cho mượn đã hết thời hạn nhưng chưa được thu hồi; qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước, phòng ngừa lãng phí, thất thoát.
Cùng với đó, VKSND thành phố cần nâng cao chất lượng phối hợp liên ngành; chủ động phối hợp thu thập đầy đủ, chính xác, kịp thời hồ sơ, tài liệu, dữ liệu phục vụ kiểm tra, xác minh; quan tâm kiện toàn đội ngũ, nhất là lực lượng cán bộ nồng cốt trong thực hiện nhiệm vụ và cập nhật đầy đủ cơ sở dữ liệu trên Nền tảng Quản lý án công ích.
Đối với các kiến nghị, đề xuất, đồng chí Nguyễn Đức Thái đề nghị VKSND thành phố chủ động giải quyết nội dung thuộc thẩm quyền; tiếp tục tham mưu, phối hợp tháo gỡ những vấn đề cần sự tham gia của các cơ quan, đơn vị hoặc Trung ương. Các đề xuất, kiến nghị sẽ được Đoàn ghi nhận để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.
Đồng chí Nguyễn Đức Thái đánh giá cao sự quan tâm, chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Cần Thơ và sự phối hợp của các cơ quan, đơn vị; đồng thời tin tưởng VKSND thành phố tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm, nâng cao hiệu quả kiểm tra, xác minh, bảo vệ tài sản công và thu hồi tài sản cho Nhà nước, thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Phát biểu tiếp thu, đồng chí Phạm Xuân Minh trân trọng cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo và những định hướng của Đoàn khảo sát. Đồng chí khẳng định VKSND thành phố Cần Thơ sẽ nghiêm túc tiếp thu; tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao chất lượng kiểm tra, xác minh và thực hiện hiệu quả nhiệm vụ khởi kiện vụ án dân sự công ích; tiếp tục rà soát khó khăn, vướng mắc, tăng cường phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan, bảo đảm cơ chế thí điểm được triển khai đúng quy định, thực chất, hiệu quả.
Kết quả khảo sát tại VKSND thành phố Cần Thơ là nguồn thông tin thực tiễn quan trọng để VKSND tối cao và các cơ quan Trung ương đánh giá toàn diện hơn quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại các địa phương được lựa chọn thí điểm; qua đó tổng hợp kết quả, nhận diện khó khăn, vướng mắc và nghiên cứu, đề xuất giải pháp tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý về VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích./.
Bảo Anh - Hồng Tuyết (ảnh: Bình Tánh)
VKSND thành phố Cần Thơ
