Tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý đơn là kênh thông tin quan trọng giúp Viện kiểm sát nhân dân nhận diện dấu hiệu xâm phạm quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công. Khai thác hiệu quả nguồn thông tin này góp phần đưa cơ chế bảo vệ theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội vào thực tiễn, gắn việc lắng nghe người dân với trách nhiệm xem xét, xử lý vụ việc đúng pháp luật.
Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội quy định việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Trong quá trình triển khai, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp có ý nghĩa thiết thực đối với việc tiếp nhận, sàng lọc thông tin ban đầu. Qua nội dung công dân trình bày và tài liệu kèm theo đơn, cán bộ tiếp dân có thể nhận diện vụ việc cần được xem xét theo cơ chế của Nghị quyết.
Ảnh minh họa: Lãnh đạo, Kiểm sát viên VKSND Khu vực 6 - Cần Thơ tiếp công dân liên quan đến bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương theo Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Đối với người gặp khó khăn trong trình bày, cung cấp tài liệu hoặc tiếp cận thủ tục pháp lý, cán bộ tiếp dân cần hướng dẫn rõ ràng, dễ hiểu, phù hợp với hoàn cảnh cụ thể. Việc lắng nghe đầy đủ, ghi nhận chính xác yêu cầu và làm rõ quyền, lợi ích bị ảnh hưởng là cơ sở để phân loại, đề xuất hướng xử lý. Tuy nhiên, thông tin từ đơn hoặc buổi tiếp công dân mới là nguồn để xem xét, xác minh; không đồng nghĩa vụ việc đã đủ căn cứ thụ lý hoặc khởi kiện vụ án dân sự công ích.
.png)
Tiếp công dân là một kênh tiếp nhận thông tin phục vụ thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15. Ảnh minh họa.
Cần phân biệt rõ trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo với việc xem xét khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15. Khiếu nại, tố cáo phải được tiếp nhận, phân loại và xử lý theo đúng thẩm quyền, trình tự, thời hạn tương ứng. Nếu qua đó phát hiện thông tin có dấu hiệu thuộc phạm vi Nghị quyết, bộ phận tiếp nhận cần chuyển thông tin, tài liệu đến đơn vị được giao nhiệm vụ để nghiên cứu, xử lý theo quy định. Việc phối hợp này phải bảo đảm theo dõi đầy đủ kết quả, tránh bỏ sót thông tin hoặc chậm trễ trong thực hiện trách nhiệm.
Viện kiểm sát xem xét khởi kiện trên cơ sở xác định đúng đối tượng, quyền dân sự hoặc lợi ích công bị xâm phạm, cùng các điều kiện luật định. Việc thông báo, kiến nghị khởi kiện và xem xét phản hồi của các chủ thể liên quan phải được thực hiện theo Nghị quyết và văn bản hướng dẫn; không thể chỉ căn cứ vào việc công dân có đơn đề nghị. Cách tiếp cận này vừa phát huy vai trò của Viện kiểm sát, vừa tôn trọng quyền, trách nhiệm khởi kiện của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Để nâng cao hiệu quả thực hiện tại VKSND hai cấp thành phố Cần Thơ, cần chú trọng kỹ năng nhận diện thông tin ngay từ khâu tiếp công dân, phân loại đơn; duy trì trao đổi giữa bộ phận tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo với đơn vị được giao thực hiện Nghị quyết. Đồng thời, tăng cường phối hợp với cơ quan, tổ chức liên quan để kiểm tra, bổ sung tài liệu, làm rõ bản chất vụ việc; bảo vệ thông tin cá nhân và hướng dẫn người dân cung cấp thông tin đúng địa chỉ. Công tác tuyên truyền cần giải thích rõ phạm vi bảo vệ, điều kiện áp dụng và trách nhiệm của Viện kiểm sát, giúp người dân hiểu đúng cơ chế này. Mỗi thông tin được tiếp nhận đầy đủ, mỗi vụ việc được xem xét đúng căn cứ sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công.
Thiên Phúc - Bảo Anh
Văn phòng VKSND thành phố Cần Thơ
