Là một trong sáu địa phương được Quốc hội lựa chọn thí điểm thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công cộng khi không có người khởi kiện, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp thiết thực, từng bước đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống.
Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ, Phòng 7 đã tăng cường rà soát, phát hiện nguồn tin từ các khâu công tác kiểm sát, kịp thời nhận diện những vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể yếu thế để xem xét, xử lý theo quy định của Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Trong quá trình kiểm sát bản án hình sự sơ thẩm, Phòng 7 phát hiện trường hợp cháu Thạch M.T là bị hại trong vụ án "Cố ý gây thương tích" được Tòa án nhân dân Khu vực 6 - Cần Thơ xét xử sơ thẩm ngày 24/02/2026 nhưng đến thời điểm này vẫn chưa được đăng ký khai sinh theo quy định của pháp luật. Nhận thấy đây là trường hợp thuộc nhóm dễ bị tổn thương theo điểm a khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 205/2025/QH15, đơn vị đã thụ lý nguồn tin và phân công Kiểm sát viên trực tiếp xuống địa phương xác minh, làm rõ vụ việc.
Kết quả xác minh cho thấy cháu Thạch M.T, sinh ngày 01/5/2024, là con của Lý Kim Chi và Thạch Hải. Hai người chung sống như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn. Sau khi đưa cháu đến Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống, Chi phát sinh quan hệ với Kim Ngọc Quí và đưa cháu về sinh sống tại xã Hồ Đắc Kiện, thành phố Cần Thơ. Tại đây, Quí nhiều lần có hành vi bạo hành khiến cháu bị thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể 17%.
Đến tháng 5/2025, Chi đưa cháu về giao cho bà nội là bà Lý Thị Cam chăm sóc rồi không tiếp tục nuôi dưỡng. Cha của cháu hiện đang chấp hành quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Trong khi đó, cháu vẫn chưa được đăng ký khai sinh do cha mẹ không thực hiện thủ tục hộ tịch, xuất phát từ hạn chế về nhận thức và hiểu biết pháp luật.
Qua quá trình làm việc, Kiểm sát viên xác định bà Lý Thị Cam là người dân tộc thiểu số, không biết chữ và chưa nắm rõ các quy định pháp luật liên quan. Trên cơ sở đó, Kiểm sát viên đã trực tiếp hướng dẫn bà hoàn thiện hồ sơ xác nhận người đại diện hợp pháp cho cháu; đồng thời đề xuất kiến nghị UBND xã Phú Tâm hỗ trợ thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, cấp trích lục giám hộ, tạo điều kiện để cháu được bảo đảm đầy đủ các quyền cơ bản theo quy định của pháp luật.
Từ một chi tiết được phát hiện trong quá trình kiểm sát bản án hình sự, Kiểm sát viên không chỉ dừng lại ở việc phát hiện vi phạm mà còn chủ động xác minh, hướng dẫn và phối hợp với chính quyền địa phương tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục pháp lý, giúp trẻ em được bảo đảm quyền có họ, tên, quốc tịch, được tiếp cận giáo dục, chăm sóc y tế, bảo hiểm và các chính sách an sinh xã hội theo quy định.
Vụ việc là minh chứng sinh động cho hiệu quả bước đầu của việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại thành phố Cần Thơ. Qua đó khẳng định vai trò chủ động của Viện kiểm sát nhân dân trong phát hiện, thụ lý và xác minh nguồn tin để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương. Không chỉ góp phần hoàn thiện các thủ tục pháp lý còn thiếu, hoạt động này còn lan tỏa giá trị nhân văn của pháp luật, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan tư pháp và khẳng định trách nhiệm của ngành Kiểm sát trong việc bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người và quyền trẻ em./.
Phạm Thị Cúc
Phòng 7, VKSND TP. Cần Thơ
