Trong quá trình xác minh một vụ việc liên quan đến trẻ em có dấu hiệu bị bạo hành trên địa bàn phường Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ, VKSND Khu vực 4 - Cần Thơ đã phát hiện một thực tế đáng trăn trở: một trẻ em đã hơn 10 tuổi nhưng vẫn chưa được đăng ký khai sinh. Từ phát hiện này, đơn vị đã chủ động xác minh, thu thập tài liệu, trích lục giấy chứng sinh và ban hành kiến nghị nhằm bảo vệ quyền dân sự cơ bản của trẻ em theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.
Phát hiện trẻ em chưa có giấy khai sinh từ quá trình xác minh vụ việc
Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, VKSND Khu vực 4 – Cần Thơ đã tăng cường rà soát, phát hiện các vụ việc liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm yếu thế khác trong xã hội.
Trong quá trình phối hợp xác minh vụ việc trẻ em có dấu hiệu bị bạo hành tại phường Thốt Nốt, đơn vị phát hiện cháu Lê Minh L. sinh ngày 18/9/2014, hiện cư trú tại khu vực Long Thạnh 1, đến nay vẫn chưa được đăng ký khai sinh.
Qua xác minh, cháu L. có cha ruột là ông Lê Minh T. mẹ ruột là bà Tô Thanh T. Tuy nhiên, do hoàn cảnh gia đình khó khăn và nhiều nguyên nhân khách quan, việc đăng ký khai sinh cho cháu đã bị kéo dài suốt nhiều năm. Mẹ cháu cũng đã qua đời vào năm 2021 do dịch bệnh COVID-19.
Việc không có giấy khai sinh không chỉ khiến một đứa trẻ thiếu giấy tờ hộ tịch đơn thuần mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền được xác lập nhân thân, quyền học tập, chăm sóc sức khỏe, tham gia bảo hiểm y tế và tiếp cận các chính sách an sinh xã hội theo quy định của pháp luật.
Chủ động xác minh, hoàn thiện căn cứ pháp lý cho trẻ
Nhận thấy đây là trường hợp trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương cần được bảo vệ kịp thời, VKSND Khu vực 4 – Cần Thơ không dừng lại ở việc ghi nhận thông tin mà đã trực tiếp tiến hành xác minh các tài liệu cần thiết phục vụ việc đăng ký khai sinh cho cháu.
Ngày 25/5/2026, lãnh đạo, kiểm sát viên và công chức đơn vị đã đến Trung tâm Y tế khu vực Thốt Nốt để trích lục giấy chứng sinh của cháu L.
Kết quả xác minh cho thấy cháu được sinh lúc 21 giờ 30 phút ngày 18/9/2014 tại Bệnh viện Đa khoa Thốt Nốt. Nội dung giấy chứng sinh thể hiện đầy đủ thông tin về người mẹ, thời gian, địa điểm sinh và các dữ liệu cần thiết khác theo quy định pháp luật.
Đây là căn cứ pháp lý đặc biệt quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, hướng dẫn và thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu theo đúng quy định.
Đối với mỗi đứa trẻ, giấy khai sinh không chỉ là một loại giấy tờ hành chính mà còn là sự ghi nhận chính thức của Nhà nước về sự tồn tại hợp pháp của một con người. Đó là nền tảng để trẻ em được bảo đảm các quyền cơ bản về học tập, chăm sóc y tế, bảo hiểm, an sinh xã hội và nhiều quyền dân sự khác trong suốt cuộc đời.
Kiến nghị bảo vệ quyền trẻ em từ những việc làm cụ thể
Trên cơ sở kết quả xác minh, VKSND Khu vực 4 – Cần Thơ xác định việc chậm đăng ký khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến các quyền và lợi ích hợp pháp của cháu L.
Đơn vị đã ban hành kiến nghị phối hợp gửi Chủ tịch UBND phường Thốt Nốt và Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Thốt Nốt, đề nghị chỉ đạo công chức tư pháp - hộ tịch khẩn trương rà soát hồ sơ, hướng dẫn gia đình hoàn thiện thủ tục đăng ký khai sinh; tạo điều kiện thuận lợi trong trường hợp hồ sơ còn thiếu giấy tờ; đồng thời xem xét hỗ trợ đăng ký khai sinh lưu động nếu gia đình gặp khó khăn.
Bên cạnh đó, địa phương được đề nghị tiếp tục hỗ trợ cháu thực hiện các thủ tục liên quan đến học tập, bảo hiểm y tế và các chính sách an sinh xã hội sau khi được cấp giấy khai sinh; đồng thời rà soát các trường hợp tương tự trên địa bàn để kịp thời hỗ trợ, bảo đảm không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau chỉ vì thiếu giấy tờ hộ tịch.
Lan tỏa tinh thần nhân văn của Nghị quyết số 205/2025/QH15
Vụ việc cháu Lê Minh L. là minh chứng sinh động cho hiệu quả bước đầu của việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại cơ sở.
Từ một vụ việc có dấu hiệu trẻ em bị bạo hành, Viện kiểm sát không chỉ dừng lại ở việc xem xét hành vi xâm hại trước mắt mà còn chủ động phát hiện những quyền dân sự cơ bản đang bị ảnh hưởng để có biện pháp bảo vệ kịp thời.
Việc xác minh, thu thập tài liệu, trích lục giấy chứng sinh và kiến nghị hỗ trợ đăng ký khai sinh cho một trẻ em yếu thế tuy là việc làm âm thầm nhưng mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Qua đó thể hiện rõ vai trò chủ động, trách nhiệm và tính nhân văn của ngành Kiểm sát trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân; đồng thời khẳng định quyết tâm đưa các quy định của Nghị quyết số 205/2025/QH15 đi vào cuộc sống bằng những hành động thiết thực, cụ thể và gần gũi với người dân.
Nguyễn Sáu – Lâm Trường - Quầy Dược
VKSND Khu vực 4
