Thực hiện chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành Kiểm sát nhân dân, ngày 04/11/2026, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao ban hành Kế hoạch số 190/KH-VKSTC về triển khai thí điểm mô hình VKSND điện tử. Theo đó, VKSND hai cấp thành phố Cần Thơ là một trong những đơn vị được lựa chọn triển khai thí điểm, đánh dấu bước tiến quan trọng trong đổi mới phương thức quản lý, chỉ đạo, điều hành và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ trên môi trường số.
Từng bước hình thành phương thức hoạt động kiểm sát trên môi trường số
Theo Kế hoạch số 190/KH-VKSTC, mô hình VKSND điện tử được triển khai thí điểm tại VKSND hai cấp các tỉnh, thành phố Bắc Ninh, Gia Lai, Cần Thơ và VKSND Khu vực 5 - thành phố Hà Nội. Thời gian thí điểm là 12 tháng, kể từ ngày Kế hoạch được ban hành.
Việc lựa chọn VKSND thành phố Cần Thơ tham gia thí điểm đặt ra yêu cầu chủ động đổi mới phương thức làm việc, nâng cao năng lực quản trị, chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, đồng thời tạo điều kiện đánh giá, hoàn thiện mô hình trước khi xem xét nhân rộng trong toàn Ngành.
Mục tiêu xuyên suốt của Kế hoạch là từng bước chuyển đổi phương thức quản lý, chỉ đạo, điều hành và hoạt động nghiệp vụ kiểm sát từ môi trường truyền thống sang môi trường số; nâng cao hiệu quả xử lý công việc, khả năng khai thác dữ liệu, tính minh bạch và trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Đáng chú ý, việc triển khai mô hình VKSND điện tử phải bảo đảm tuân thủ pháp luật, quy chế nghiệp vụ của Ngành; chỉ thay đổi phương thức thực hiện, không làm thay đổi bản chất chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND.
Xác định các mục tiêu cụ thể, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo
Kế hoạch đề ra nhiều chỉ tiêu cụ thể, tạo cơ sở để đánh giá mức độ chuyển đổi số tại các đơn vị thí điểm.
Trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, phấn đấu 100% cán bộ, công chức được cấp tài khoản và sử dụng các nền tảng số dùng chung thông qua Bàn làm việc số và hệ thống đăng nhập tập trung (SSO); 100% văn bản hành chính không mật được xử lý, ký số, gửi, nhận trên Hệ thống Quản lý văn bản và điều hành theo quy định.
Đối với hoạt động nghiệp vụ, 100% vụ án hình sự mới thụ lý phải được cập nhật, quản lý, xử lý toàn trình trên nền tảng Quản lý án hình sự ngành Kiểm sát nhân dân. Đồng thời, 100% hồ sơ vụ án, vụ việc hình sự thụ lý mới và đang giải quyết đủ điều kiện được số hóa, tạo lập hồ sơ kiểm sát án hình sự điện tử.
Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ dừng lại ở quản lý hồ sơ mà còn được mở rộng sang hoạt động xét xử thông qua lựa chọn các vụ án phù hợp để thí điểm trình chiếu tài liệu, chứng cứ điện tử tại phiên tòa, góp phần nâng cao chất lượng xét hỏi, luận tội và tranh luận của Kiểm sát viên.
Trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, Kế hoạch đặt mục tiêu 100% đơn thuộc thẩm quyền được tiếp nhận, phân loại, xử lý và theo dõi trên phần mềm quản lý đơn. Việc triển khai kênh nộp đơn, tra cứu tình trạng xử lý và phản hồi trực tuyến được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý, kỹ thuật và an ninh mạng; phấn đấu tối thiểu 80% đơn có thông tin liên hệ điện tử được thông báo tình trạng xử lý qua môi trường số.
Cùng với đó, 100% các loại báo cáo thống kê liên ngành được triển khai tiếp ký điện tử trên Cổng dữ liệu ngành Kiểm sát nhân dân, từng bước nâng cao chất lượng phối hợp, bảo đảm tính thống nhất, chính xác và kịp thời của dữ liệu.
Lấy con người làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng, an toàn thông tin làm yêu cầu xuyên suốt
Một trong những nội dung đáng chú ý của Kế hoạch là yêu cầu gắn chuyển đổi số với đổi mới tư duy, phương pháp làm việc và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức.
Theo đó, 100% cán bộ, công chức, người lao động tại các đơn vị thí điểm phải được phổ biến, hướng dẫn kỹ năng sử dụng nền tảng số, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ bí mật nhà nước và trách nhiệm xử lý công việc trên môi trường số.
Các đơn vị tổ chức thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, tăng cường tập huấn kỹ năng số hóa hồ sơ, ký số, khai thác phần mềm nghiệp vụ và sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đúng quy định.
Đặc biệt, Kế hoạch xác định rõ AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong nhận dạng, phân loại, trích xuất thông tin từ tài liệu số hóa. Kết quả do AI tạo ra phải được cán bộ có trách nhiệm kiểm tra, xác nhận trước khi sử dụng; tuyệt đối không sử dụng AI thay thế hoạt động đánh giá chứng cứ, quyết định tố tụng và trách nhiệm của người tiến hành tố tụng.
Cùng với việc nâng cao kỹ năng số, công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và bảo vệ bí mật nhà nước được đặt ở vị trí đặc biệt quan trọng. Các đơn vị phải quản lý chặt chẽ tài khoản, chữ ký số, thiết bị lưu trữ; thực hiện phân quyền truy cập, sao lưu dữ liệu, kiểm tra an toàn hệ thống; không sử dụng các nền tảng, công cụ không được phép để xử lý, lưu trữ hoặc trao đổi thông tin thuộc phạm vi bảo mật.
Đây là yêu cầu có ý nghĩa quyết định, bởi chuyển đổi số trong hoạt động kiểm sát không chỉ hướng đến sự nhanh chóng, thuận tiện mà trước hết phải bảo đảm tính hợp pháp, chính xác, toàn vẹn và an toàn của hồ sơ, tài liệu, chứng cứ điện tử.
Phát huy vai trò đầu mối của VKSND thành phố Cần Thơ trong triển khai thí điểm
Theo phân công của VKSND tối cao, VKSND cấp tỉnh là đầu mối chỉ đạo, điều phối triển khai mô hình tại địa phương; chủ động phối hợp với Cơ quan điều tra, Tòa án nhân dân cùng cấp và các cơ quan, đơn vị có liên quan thực hiện các nội dung kết nối liên ngành.
Đối với VKSND thành phố Cần Thơ, nhiệm vụ đặt ra là tổ chức quán triệt đầy đủ mục đích, yêu cầu, nội dung của Kế hoạch đến toàn thể cán bộ, công chức, người lao động; rà soát điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị, tài khoản, chữ ký số và năng lực sử dụng các nền tảng số; đồng thời phân công rõ trách nhiệm lãnh đạo phụ trách, đầu mối nghiệp vụ và đầu mối kỹ thuật tại từng đơn vị.
Trong giai đoạn đầu, cần tập trung chuẩn bị điều kiện triển khai, ưu tiên những nền tảng đã sẵn sàng như Bàn làm việc số, hệ thống đăng nhập tập trung, Quản lý văn bản và điều hành, Quản lý công việc gắn với KPI, Quản lý án hình sự, hồ sơ kiểm sát án hình sự điện tử và phần mềm quản lý đơn.
Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm đồng bộ giữa VKSND thành phố và các VKSND khu vực; kết hợp chặt chẽ giữa ứng dụng công nghệ với chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, nâng cao chất lượng dữ liệu và tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn phát sinh.
Kế hoạch xác định lộ trình thí điểm gồm bốn giai đoạn: chuẩn bị điều kiện triển khai trong hai tháng đầu; vận hành thí điểm từ tháng thứ ba đến hết tháng thứ sáu; hoàn thiện, nâng cao hiệu quả từ tháng thứ bảy đến hết tháng thứ mười; tổng kết, đánh giá và đề xuất nhân rộng trong hai tháng cuối.
Kết quả thực hiện được sơ kết sau 06 tháng và tổng kết sau 12 tháng, tập trung đánh giá mức độ hoàn thành các chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nền tảng số, chất lượng hồ sơ điện tử, mức độ an toàn của hệ thống và những khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục hoàn thiện.
Quyết tâm chuyển đổi số thực chất, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp
Triển khai thí điểm mô hình VKSND điện tử là bước cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số của ngành Kiểm sát nhân dân, đồng thời góp phần thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 06/6/2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới.
Đối với VKSND hai cấp thành phố Cần Thơ, đây vừa là nhiệm vụ quan trọng, vừa là cơ hội để đổi mới toàn diện phương thức quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ; từng bước hình thành môi trường làm việc số hiện đại, khoa học, chuyên nghiệp.
Để mô hình phát huy hiệu quả, mỗi cán bộ, Kiểm sát viên cần chủ động thay đổi tư duy, nâng cao kỹ năng số, thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu; xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ thường xuyên, gắn trực tiếp với chất lượng, tiến độ và hiệu quả công tác.
Với tinh thần chủ động, trách nhiệm và quyết tâm đổi mới, việc triển khai thí điểm mô hình VKSND điện tử tại thành phố Cần Thơ được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực trong hoạt động của VKSND hai cấp, góp phần xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân ngày càng hiện đại, chuyên nghiệp, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và phục vụ Nhân dân trong tình hình mới.
Phạm Hương
Văn phòng VKSND thành phố Cần Thơ
