Thực hiện Kế hoạch số 104/KH-VKS ngày 20/8/2026, VKSND Khu vực 11 - Cần Thơ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa và trình chiếu tài liệu, chứng cứ tại phiên tòa hình sự. Cách làm này hỗ trợ Kiểm sát viên xét hỏi, tranh luận, kiểm tra chứng cứ công khai và nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử.
Trước khi mở phiên tòa, Kiểm sát viên được phân công chủ động nghiên cứu hồ sơ, lựa chọn tài liệu cần số hóa và xây dựng phương án trình chiếu phù hợp với dự kiến diễn biến xét hỏi, tranh luận. Tài liệu sử dụng phải được kiểm tra về tính hợp pháp, tính liên quan và sự toàn vẹn; đồng thời chuẩn bị thiết bị, phương án kỹ thuật và phối hợp với Tòa án nhằm bảo đảm việc trình chiếu đúng thời điểm, chính xác, khách quan.
Việc hiển thị tài liệu, chứng cứ trên màn hình giúp Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng thuận lợi theo dõi, đối chiếu nội dung đang được xem xét tại phiên tòa. Đây là phương tiện hỗ trợ hoạt động xét hỏi và tranh tụng, không thay thế việc công bố, kiểm tra, đánh giá chứng cứ theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
Làm rõ vai trò của từng bị cáo trong vụ án đồng phạm
Theo nội dung vụ án thứ nhất, ngày 05/11/2025, tại ấp 5, xã Vĩnh Tường, thành phố Cần Thơ, Phạm Tuấn C, Trần Thị Xuân Đ và Phạm Tấn A cùng góp tiền mua trái phép chất ma túy để sử dụng. Trong đó, Phạm Tuấn C là người đề xuất, trực tiếp đi mua và chuẩn bị dụng cụ; Trần Thị Xuân Đ góp tiền; Phạm Tấn A tham gia hỗ trợ việc sử dụng ma túy.
Tại phiên tòa sơ thẩm, Kiểm sát viên Nguyễn Duy Khánh kết hợp xét hỏi với trình chiếu bản ảnh hiện trường, hình ảnh dụng cụ sử dụng ma túy, kết quả xét nghiệm chất ma túy và các biên bản hỏi cung. Các tài liệu được sắp xếp theo nhóm vấn đề, giúp đối chiếu lời khai với dấu vết, vật chứng và diễn biến vụ án.
Khi lời khai tại phiên tòa có nội dung khác với tài liệu trong hồ sơ, Kiểm sát viên trình chiếu các phần liên quan trong biên bản hỏi cung, bản tự khai có chữ ký của bị cáo để công khai kiểm tra, làm rõ nguyên nhân của sự khác biệt. Trên cơ sở kết quả xét hỏi và tranh tụng, các tình tiết về mức độ tham gia của từng bị cáo được phân tích đầy đủ, tạo điều kiện để Hội đồng xét xử đánh giá vụ án khách quan, toàn diện.
Kiểm sát viên Nguyễn Duy Khánh trình chiếu hồ sơ điện tử tại phiên tòa
Đối chiếu lời khai với chứng cứ thu giữ khi bắt quả tang
Ở vụ án thứ hai, theo hồ sơ vụ án, trưa 12/5/2025, tại nhà Nguyễn Duy K ở ấp 1, xã Vị Thủy, thành phố Cần Thơ, Nguyễn Trường G, Nguyễn Thị Hồng Y, Nguyễn Thị Yến L, Nguyễn Thanh P và Nguyễn Văn V tụ tập sử dụng trái phép chất ma túy. Khi các đối tượng đang thực hiện hành vi thì bị lực lượng Công an phát hiện, bắt quả tang và thu giữ các vật chứng, phương tiện có liên quan.
Trước việc một bị cáo thay đổi lời khai so với giai đoạn điều tra, Kiểm sát viên Lê Thị Mỹ Phương đã trình chiếu biên bản bắt người phạm tội quả tang, bản ảnh hiện trường, biên bản niêm phong, thu giữ vật chứng và những phần lời khai có liên quan. Từng mốc thời gian, vị trí phát hiện, thu giữ vật chứng được đối chiếu với nội dung bị cáo trình bày tại phiên tòa.
Việc công khai tài liệu ngay trong quá trình xét hỏi giúp làm rõ những điểm chưa thống nhất trong lời khai, đồng thời tạo điều kiện để bị cáo và những người tham gia tố tụng trình bày ý kiến về chứng cứ. Qua tranh tụng, Hội đồng xét xử có thêm cơ sở trực quan để xem xét các tình tiết của vụ án và đánh giá quan điểm truy tố của Viện kiểm sát theo quy định pháp luật.
Kiểm sát viên Lê Thị Mỹ Phương trình chiếu hồ sơ điện tử tại phiên tòa
Phát huy hiệu quả hồ sơ điện tử trong hoạt động nghiệp vụ
Kết quả bước đầu từ hai phiên tòa cho thấy hồ sơ điện tử giúp Kiểm sát viên chủ động hơn trong nghiên cứu vụ án, xây dựng đề cương xét hỏi, dự kiến tình huống tranh tụng và lựa chọn tài liệu cần công bố. Việc trình chiếu đúng trọng tâm làm tăng tính trực quan, hỗ trợ kiểm tra chứng cứ công khai và hạn chế thời gian tìm kiếm tài liệu tại phiên tòa.
Hiệu quả của phương thức này phụ thuộc trước hết vào chất lượng nghiên cứu hồ sơ và kỹ năng nghiệp vụ của Kiểm sát viên. Tài liệu trình chiếu phải gắn với vấn đề cần chứng minh, được sử dụng đúng trình tự, bảo đảm quyền của người tham gia tố tụng; đồng thời tuân thủ yêu cầu về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác, dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin.
Thời gian tới, VKSND Khu vực 11 - Cần Thơ tiếp tục bồi dưỡng kỹ năng số cho Kiểm sát viên, công chức; nâng cao chất lượng xây dựng hồ sơ kiểm sát điện tử; chủ động phối hợp chuẩn bị điều kiện kỹ thuật và phương án xử lý sự cố. Qua đó, đơn vị từng bước đổi mới phương pháp thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử, góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ chuyển đổi số và cải cách tư pháp trong ngành Kiểm sát nhân dân./.
Hữu Dũng
VKSND Khu vực 11 - Cần Thơ
