Thực hiện chức năng bảo vệ pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân theo tinh thần Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 - Cần Thơ đã kịp thời phát hiện, xác minh và chủ động ban hành kiến nghị đối với các trường hợp thuộc nhóm yếu thế đang gặp khó khăn trong việc thực hiện quyền nhân thân, đặc biệt là quyền được khai sinh quyền cơ bản và đầu tiên của mỗi công dân.
Thực hiện chức năng bảo vệ pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân theo tinh thần Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 - Cần Thơ đã kịp thời phát hiện, xác minh và chủ động ban hành kiến nghị đối với các trường hợp thuộc nhóm yếu thế đang gặp khó khăn trong việc thực hiện quyền nhân thân, đặc biệt là quyền được khai sinh quyền cơ bản và đầu tiên của mỗi công dân.
Thông qua công tác nắm tình hình và tiếp nhận thông tin từ cơ sở, đơn vị đã ghi nhận các trường hợp tiêu biểu như:
1. Trường hợp của ông Nguyễn Thanh L, cư trú ấp 5, xã Lương Tâm, thành phố Cần Thơ có hai con là cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh A, sinh ngày 13/10/2021 và cháu Nguyễn Nhật A, sinh ngày 29/10/2024. Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu hiểu biết pháp luật và không tiếp cận được thủ tục hành chính, hai cháu đến nay vẫn chưa được đăng ký khai sinh. Việc không có giấy khai sinh khiến các cháu không được hưởng đầy đủ các quyền thiết yếu như: quyền được chăm sóc sức khỏe, quyền được cấp thẻ bảo hiểm y tế, quyền được đi học và các chính sách hỗ trợ dành cho trẻ em.
2. Trường hợp của ông Danh H (người dân tộc Khmer), sinh năm 1967, cư trú ấp 10, xã Lương Tâm, thành phố Cần Thơ; gia đình ông thuộc hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Nguyên nhân xuất phát từ việc ông là người dân tộc Khmer, không biết chữ, thiếu điều kiện tiếp cận thông tin và thủ tục hành chính. Điều này khiến ông gặp nhiều trở ngại trong các quyền dân sự cơ bản: không có giấy tờ tùy thân, không được cấp căn cước công dân, không thể tham gia bảo hiểm y tế, không thực hiện được các giao dịch dân sự cần thiết.
3. Trường hợp của cháu Nguyễn Ngọc H, sinh ngày 19/9/2015 chưa được cấp giấy khai sinh theo quy định, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền được khai sinh, được chăm sóc sức khoẻ, quyền được cấp thẻ bảo hiểm y tế và quyền được đi học.
Sau khi tiếp nhận thông tin các trường hợp trên Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 đã chủ động thành lập tổ xác minh, tiến hành làm rõ nhân thân, hoàn cảnh gia đình của từng trường hợp; phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn để thu thập đầy đủ thông tin cần thiết phục vụ cho việc đăng ký hộ tịch.
Qua kết quả xác minh, đơn vị nhận thấy việc chậm đăng ký khai sinh ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền công dân của các đối tượng, đặc biệt là trẻ em và người dân tộc thiểu số. Trên cơ sở đó, Viện Kiểm sát đã ban hành kiến nghị yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lương Tâm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Viễn thực hiện ngay việc đăng ký khai sinh theo đúng quy định pháp luật.
Đồng chí Mạch Văn Hiểu, Phó Viện trưởng VKSND Khu vực 12 trao Giấy khai sinh cho cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh A và cháu Nguyễn Nhật A
Thông qua kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12, trong hai ngày 31/3/2026 và 01/4/2026, Ủy ban nhân dân xã Lương Tâm và Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Viễn đã hoàn tất thủ tục và cấp giấy khai sinh cho 04 cá nhân, gồm: ông Danh H, cháu Nguyễn Ngọc Quỳnh A, cháu Nguyễn Nhật A và cháu Nguyễn Ngọc H. Việc được đăng ký khai sinh đã tháo gỡ những vướng mắc lâu nay, giúp các cá nhân và gia đình yên tâm tiếp cận các quyền lợi thiết yếu theo quy định pháp luật.
Trong niềm vui và xúc động, các gia đình đã bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 vì đã kịp thời vào cuộc, chủ động xác minh và ban hành kiến nghị theo đúng tinh thần Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội về bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhóm yếu thế trong xã hội. Ông Danh H chia sẻ rằng: “Nếu không có sự giúp đỡ của Viện kiểm sát, tôi không biết đến bao giờ mình mới có được giấy tờ để đi khám bệnh, làm thủ tục vay vốn hay tham gia các chính sách dành cho người dân tộc. Đây là điều tôi mong chờ nhiều năm nay.”
Gia đình ông Nguyễn Thanh L cũng xúc động cho biết việc các cháu được cấp giấy khai sinh đã mở ra cánh cửa để các cháu được chăm sóc y tế, được đến trường đúng độ tuổi. “Chúng tôi rất biết ơn Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 đã không bỏ sót hoàn cảnh khó khăn của gia đình, đã đứng ra bảo vệ quyền của trẻ em như con mình. Nhờ sự hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời mà các cháu được pháp luật ghi nhận sự tồn tại hợp pháp”.
Những lời tri ân mộc mạc nhưng chân thành ấy là sự ghi nhận quý báu đối với nỗ lực của đơn vị Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 trong hành trình đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, bảo vệ quyền dân sự cho người yếu thế và góp phần lan tỏa giá trị nhân văn trong hoạt động tố tụng công ích theo Nghị quyết 205/2025/QH15.
Kết quả trên thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 12 trong thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về tăng cường bảo vệ quyền dân sự, nhất là đối với người yếu thế. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò của Ngành trong việc góp phần bảo đảm mọi công dân đều được ghi nhận sự tồn tại pháp lý ngay từ khi sinh ra; hỗ trợ kịp thời những trường hợp khó khăn, hạn chế về nhận thức pháp luật; Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân với chính quyền địa phương trong công tác hộ tịch và lan tỏa giá trị nhân văn, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước pháp quyền trong đời sống nhân dân./.
Mạch Hiểu - Mỹ Diện
VKSND Khu vực 12 - Cần Thơ
