Trong thời gian qua, thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội (Nghị quyết 205) về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công đã tạo ra bước chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người yếu thế, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, không đủ điều kiện để tự mình yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền nhân thân.
Thông qua chức năng nhiệm vụ của Ngành, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 đã tiếp nhận thông tin về việc bảo vệ quyền dân sự của chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương đối với trường hợp của bà Nguyễn Thị Thuý Q, sinh năm 1984, địa chỉ ấp 3, xã Vĩnh Viễn, thành phố Cần Thơ có con tên Nguyễn Ngọc H, giới tính nữ, sinh ngày 19/9/2015 chưa được cấp giấy khai sinh theo quy định, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền được khai sinh, được chăm sóc sức khoẻ, quyền được cấp thẻ bảo hiểm y tế và quyền được đi học của cháu Ngọc H.
Theo đó, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 đã chủ động phối hợp với Tòa án nhân dân cùng khu vực và cơ quan giám định chuyên môn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm xác định nhân thân cho cháu H để làm rõ quan hệ huyết thống, điều kiện gia đình và hoàn cảnh của trẻ. Các đơn vị đã thống nhất phương thức thu thập tài liệu, ghi nhận lời khai, thực hiện giám định ADN theo đúng quy trình, bảo đảm khách quan, minh bạch và phù hợp với tâm lý trẻ em. Trong suốt quá trình này, Kiểm sát viên đã theo dõi chặt chẽ hoạt động tố tụng, thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và tính nhân văn trong việc triển khai Nghị quyết 205 - nơi pháp luật gắn liền với sự sẻ chia đối với người yếu thế.
Thực tế cho thấy, nhiều trẻ em sinh ra trong điều kiện khó khăn, thiếu giấy tờ hoặc cha mẹ không thể hoàn thiện thủ tục hộ tịch do hoàn cảnh đặc biệt. Việc không có giấy khai sinh kéo theo nhiều hệ lụy như không được đi học đúng độ tuổi, khó tiếp cận dịch vụ y tế, bảo hiểm và các chính sách an sinh xã hội… Trước thực trạng đó, tố tụng công ích đã phát huy vai trò quan trọng của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ quyền lợi cho trẻ em. Khi phát hiện các trường hợp chưa được xác định nhân thân, Viện kiểm sát có trách nhiệm thực hiện thủ tục tố tụng vì lợi ích công cộng, yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ hoặc các thông tin hộ tịch thiết yếu, qua đó bảo đảm quyền cơ bản của trẻ.
Những kết quả đạt được của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 đã cho thấy Nghị quyết 205 đang từng bước đi vào thực tiễn, mang lại hiệu quả thiết thực. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy, khi được triển khai đúng tinh thần, tố tụng công ích sẽ trở thành công cụ hữu hiệu trong việc bảo vệ người yếu thế, đặc biệt là trẻ em.
Mỹ Diện
VKSND Khu vực 12 - Cần Thơ
