Triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm chức năng tố tụng công ích của Viện kiểm sát nhân dân, trong thời gian qua, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 - Cần Thơ (VKSND Khu vực 12) đã thể hiện rõ tinh thần chủ động, trách nhiệm khi kịp thời tiếp nhận, rà soát và xác minh nhiều nguồn tin phản ánh liên quan đến việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trên địa bàn.
Qua đó, ngày 04/02/2026, VKSND Khu vực 12 đã kịp thời nắm thông tin trên địa bàn có trường hợp cháu Nguyễn Ngọc H, sinh ngày 19/9/2015, đến nay chưa được đăng ký khai sinh theo quy định pháp luật. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, lãnh đạo VKSND Khu vực 12 đã phân công Kiểm sát viên tiến hành xác minh, thu thập tài liệu từ cơ quan đăng ký hộ tịch, rà soát hồ sơ y tế, sổ hộ khẩu, đồng thời làm việc với người giám hộ của cháu H để làm rõ nguyên nhân, điều kiện và khó khăn dẫn đến việc chưa đăng ký khai sinh. Bảo đảm quyền dân sự cơ bản của trẻ em theo cơ chế tố tụng công ích.
Kiểm sát viên VKSND Khu vực 12 tiến hành làm việc với chị Q, người giám hộ cháu H
Qua xác minh, xác định cháu Nguyễn Ngọc H chưa được đăng ký khai sinh theo quy định do chưa xác định được cha của cháu, Mẹ của bé không am hiểu các thủ tục để tiến hành đăng ký khai sinh cho cháu, vì vậy nên chưa thể đến trường học và thực hiện việc mua bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Nhận thấy đây là trẻ em thuộc nhóm chủ thể đặc biệt cần được bảo đảm quyền nhân thân theo Luật Trẻ em 2016 và Bộ luật Dân sự 2015; việc không có giấy khai sinh ảnh hưởng trực tiếp tới quyền học tập, chăm sóc y tế và các chế độ an sinh xã hội theo quy định của pháp luật. Lãnh đạo VKSND Khu vực 12 đã phân công Kiểm sát viên tiến hành xác minh, thu thập tài liệu từ cơ quan có liên quan để làm rõ nguyên nhân, điều kiện và những khó khăn dẫn đến việc chưa đăng ký khai sinh cho cháu.
Theo Nghị quyết 205, chức năng tố tụng công ích cho phép Viện kiểm sát can thiệp trong những trường hợp có khả năng ảnh hưởng đến lợi ích công, đặc biệt đối với nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em. Việc cháu Nguyễn Ngọc H chưa có giấy khai sinh là dấu hiệu của nguy cơ xâm phạm quyền nhân thân, thuộc phạm vi để Viện kiểm sát xem xét tác động, yêu cầu hoặc kiến nghị cơ quan hữu trách khắc phục theo đúng luật định.
Quá trình xác minh VKSND Khu vực 12 luôn thực hiện trên nguyên tắc: Tôn trọng thẩm quyền của cơ quan đăng ký hộ tịch; Không thay thế quyền tự quyết của gia đình; Không can thiệp vào việc xác lập quyền, mà chỉ gợi mở các nguy cơ, yêu cầu cơ quan chức năng bảo đảm tuân thủ pháp luật nhằm bảo đảm việc thực thi pháp luật. Qua đó Viện kiểm sát cũng tiếp tục theo dõi, đôn đốc việc khắc phục vi phạm, bảo đảm mọi trẻ em trên địa bàn đều được đăng ký khai sinh đầy đủ, kịp thời theo quy định của pháp luật.
Việc chủ động vào cuộc xác minh trường hợp cháu Nguyễn Ngọc H cho thấy rõ hiệu quả của cơ chế tố tụng công ích: giúp phát hiện sớm các vi phạm tiềm ẩn, thúc đẩy cơ quan chức năng thực thi đúng quy định, đồng thời bảo vệ kịp thời quyền lợi chính đáng của trẻ em, những chủ thể yếu thế cần sự hỗ trợ của Nhà nước và xã hội. Trong thời gian tới, VKSND Khu vực 12 sẽ tiếp tục tăng cường giám sát công tác hộ tịch, chủ động phát hiện và xử lý các trường hợp tương tự, góp phần xây dựng nền tư pháp vì Nhân dân phục vụ, bảo đảm pháp luật được thực thi thống nhất và nghiêm minh.
Mỹ Diện
VKSND Khu vực 12
