Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, VKSND Khu vực 12 - Cần Thơ đã chủ động kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ đối với vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công trên địa bàn.
Trong quá trình triển khai, đơn vị xác định việc xác minh nguồn gốc đất, đo đạc, xem xét, thẩm định tại chỗ là những hoạt động quan trọng để làm rõ hiện trạng, phạm vi và tính chất vụ việc, tạo cơ sở xem xét việc khởi kiện vụ án dân sự bảo vệ lợi ích công theo quy định.
Qua nghiên cứu vụ việc dân sự công ích thụ lý số 97 ngày 19/8/2026, VKSND Khu vực 12 xác định ông Nguyễn Hiền Tr, sinh năm 1952, cư trú tại ấp 4, xã Vĩnh Viễn, thành phố Cần Thơ, đang quản lý, sử dụng phần đất diện tích 2.094,4 m² thuộc thửa số 174, tờ bản đồ số 25, tọa lạc tại địa phương. Tài liệu bước đầu thể hiện đây là đất công do UBND xã Vĩnh Viễn quản lý. Để có căn cứ khách quan, toàn diện xem xét vụ việc, VKSND Khu vực 12 đã ban hành quyết định xem xét, thẩm định tại chỗ và phối hợp với Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực XVI tiến hành đo đạc thực tế.
Hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ nhằm xác định vị trí, ranh giới, diện tích, hiện trạng quản lý, sử dụng đất cùng tài sản, công trình trên đất; đồng thời đối chiếu thực tế với hồ sơ, tài liệu quản lý đất đai của địa phương. Đối với vụ việc liên quan đến đất công, việc nghiên cứu giấy tờ cần được kết hợp với kiểm tra thực địa để đánh giá đầy đủ tình trạng quản lý, sử dụng đất. Kết quả đo đạc, thẩm định là nguồn tài liệu quan trọng giúp Viện kiểm sát xác định phạm vi lợi ích công có khả năng bị xâm phạm và những vấn đề cần tiếp tục xác minh trước khi xem xét bước tố tụng tiếp theo.
Kiểm sát viên VKSND Khu vực 12 - Cần Thơ phối hợp đo đạc, xem xét hiện trạng phần đất đang được xác minh.
Điểm đáng chú ý trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 là Viện kiểm sát không chỉ tiếp nhận thông tin, nghiên cứu hồ sơ mà còn chủ động xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ theo thẩm quyền. Kiểm sát viên phải xác định rõ đối tượng, phạm vi lợi ích công có khả năng bị xâm phạm; làm rõ nguồn gốc, quá trình quản lý, sử dụng đất và các tình tiết liên quan. Trên cơ sở kết quả xác minh, Viện kiểm sát đánh giá khách quan vụ việc và xem xét thực hiện các bước tiếp theo theo quy định.
Thực tiễn cho thấy, để cơ chế khởi kiện vụ án dân sự bảo vệ lợi ích công được triển khai hiệu quả, Kiểm sát viên phải chủ động, sâu sát ngay từ giai đoạn đầu. Chất lượng thu thập, kiểm tra và đánh giá chứng cứ có ý nghĩa quyết định đối với việc nhận diện đúng bản chất vụ việc, đối tượng và phạm vi cần bảo vệ.
Cùng với hoạt động nghiệp vụ, đơn vị chú trọng tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của Nghị quyết số 205/2025/QH15, góp phần nâng cao nhận thức của chính quyền cơ sở và người dân về trách nhiệm quản lý, bảo vệ tài sản Nhà nước, lợi ích công và cơ chế bảo vệ lợi ích công thông qua tố tụng dân sự.
Từ vụ việc cụ thể liên quan đến đất công, các hoạt động xác minh, đo đạc, xem xét, thẩm định tại chỗ được tiến hành thận trọng, khách quan, góp phần từng bước đưa Nghị quyết số 205/2025/QH15 vào thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để VKSND khu vực 12 tiếp tục nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ, góp phần bảo vệ tài sản Nhà nước, lợi ích công và quyền, lợi ích hợp pháp của cộng đồng.
Mỹ Diện
VKSND Khu vực 12 - Cần Thơ
VKSND Khu vực 12 - Cần Thơ
