Qua kiểm sát các bản án sơ thẩm về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, VKSND Khu vực 14 - Cần Thơ phát hiện những thiếu sót trong đánh giá chứng cứ và sai sót trong cách xác định khoản tiền bồi thường khi hợp đồng vô hiệu. Hai kháng nghị phúc thẩm của đơn vị đã được TAND thành phố Cần Thơ chấp nhận.
Thực hiện Chỉ thị số 07/CT-VKSTC ngày 06/8/2021 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao về việc tiếp tục tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm các vụ án hành chính, vụ việc dân sự, đơn vị chú trọng đối chiếu nhận định trong bản án, quyết định của Tòa án cùng cấp với chứng cứ trong hồ sơ và quy định pháp luật áp dụng cho từng vụ việc.
Đối chiếu giấy chuyển nhượng với hồ sơ đất đai
Trong vụ án thứ nhất, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện về hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Qua nghiên cứu hồ sơ, Viện kiểm sát nhận thấy các giấy chuyển nhượng viết tay lập vào các năm 1979, 1993 và 2003 chưa xác định cụ thể vị trí, diện tích, tứ cận và mốc giới của phần đất. Tài liệu trong hồ sơ cũng cho thấy phần đất tranh chấp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho một hộ khác vào ngày 22/8/2003.
Viện kiểm sát đặt vấn đề về quyền chuyển nhượng của người lập giấy tay năm 2003 và điều kiện tách thửa theo Điều 220 Luật Đất đai năm 2024 cùng quy định của UBND thành phố Cần Thơ. Viện trưởng VKSND Khu vực 14 ban hành Quyết định kháng nghị số 242/QĐ-VKS-DS ngày 12/6/2026, đề nghị sửa bản án sơ thẩm. Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận kháng nghị.
Kiểm tra cách tính khoản bồi thường theo mức độ lỗi
Trong vụ án thứ hai, Tòa án cấp sơ thẩm xác định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu, bị đơn có lỗi 60% và nguyên đơn có lỗi 40%. Khi tính khoản tiền bị đơn phải trả, Tòa án lấy hiệu số giữa hai tỷ lệ lỗi, tương đương 20% của khoản chênh lệch 3.750.057.200 đồng, và xác định số tiền là 750.011.440 đồng.
Viện kiểm sát cho rằng khoản bồi thường phải tính theo mức độ lỗi của bị đơn là 60%, tương ứng 2.250.034.320 đồng. Lập luận này dựa trên hướng dẫn về xác định lỗi và trách nhiệm bồi thường tại tiểu mục 2.4 mục 2 Phần I Nghị quyết số 01/2003/NQ-HĐTP, được dẫn chiếu trong Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP khi giải quyết hậu quả của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu. Tòa án cấp phúc thẩm đã chấp nhận Quyết định kháng nghị số 150/QĐ-VKS-DS ngày 09/10/2025.
Rà soát chứng cứ và phạm vi giải quyết của bản án
Ngoài hai kháng nghị đã được chấp nhận, VKSND Khu vực 14 còn ban hành Quyết định kháng nghị số 265/QĐ-VKS-LĐ ngày 25/6/2026 đối với một vụ án lao động và Quyết định kháng nghị số 405/QĐ-VKS-DS ngày 28/9/2026 đối với một vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất. Các kháng nghị nêu những vấn đề về áp dụng pháp luật, phạm vi giải quyết yêu cầu của đương sự và việc đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng.
Qua hai vụ án được Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận kháng nghị, đơn vị tiếp tục chú trọng đối chiếu từng tài liệu với nhận định của bản án, kiểm tra cách tính các khoản tiền và làm rõ ảnh hưởng của sai sót đối với quyền lợi của đương sự. Đây là căn cứ để xác định nội dung và phạm vi kháng nghị trong từng vụ án.
Hằng Ni
VKSND Khu vực 14 - Cần Thơ
