Ngày 3/9/2026, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 - Cần Thơ (VKSND Khu vực 4) tổ chức sinh hoạt chuyên đề tháng 9/2026 theo mô hình “Giờ pháp luật”, tập trung trao đổi kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, xây dựng báo cáo đề xuất và dự thảo bài phát biểu của Kiểm sát viên khi giải quyết các vụ án, vụ việc dân sự, hành chính, kinh doanh, thương mại và những việc khác theo quy định của pháp luật.
Hoạt động góp phần cụ thể hóa tinh thần tự đào tạo, học tập tại chỗ, gắn lý luận với thực tiễn và từng bước chuẩn hóa kỹ năng nghiệp vụ của đội ngũ công chức, Kiểm sát viên trong đơn vị.
Tự đào tạo từ yêu cầu của thực tiễn
Thực tiễn kiểm sát việc giải quyết các vụ án, vụ việc dân sự, hành chính, kinh doanh, thương mại và những việc khác đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với Kiểm sát viên. Từ nghiên cứu hồ sơ, xác định quan hệ pháp luật, nhận diện người tham gia tố tụng, đánh giá chứng cứ, theo dõi thời hạn đến xây dựng báo cáo đề xuất và chuẩn bị bài phát biểu tại phiên tòa, phiên họp, mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chủ động, thận trọng, tư duy logic và khả năng vận dụng pháp luật chính xác.
Xuất phát từ yêu cầu đó, VKSND Khu vực 4 lựa chọn nội dung trên làm chuyên đề “Giờ pháp luật” tháng 9/2026. Buổi sinh hoạt có sự tham gia của lãnh đạo, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên và Chuyên viên trong đơn vị. Đồng chí Nguyễn Thị Sáu và đồng chí Nguyễn Tiến Lễ trình bày chuyên đề, tập trung vào những kỹ năng thiết yếu có thể vận dụng trực tiếp trong công tác hằng ngày.
Không chỉ hệ thống các quy định của pháp luật, chương trình được tổ chức theo hướng trao đổi thực chất, gắn nội dung chuyên đề với những tình huống nghiệp vụ thường xuyên phát sinh. Qua đó, công chức trong đơn vị có điều kiện đối chiếu phương pháp làm việc, nhận diện hạn chế, chia sẻ kinh nghiệm và thống nhất cách xử lý đối với những vấn đề điển hình.
Toàn cảnh buổi sinh hoạt Chuyên đề tháng 9/2026 theo mô hình “Giờ pháp luật”
tại VKSND Khu vực 4 – Cần Thơ.
Nghiên cứu hồ sơ từ vấn đề pháp lý cốt lõi
Một nội dung trọng tâm của chuyên đề là kỹ năng nghiên cứu hồ sơ. Theo sơ đồ tư duy được trình bày tại buổi sinh hoạt, khi tiếp cận vụ án, vụ việc, Kiểm sát viên cần xác định rõ yêu cầu và quan hệ pháp luật; làm rõ đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người đại diện; lập trục thời gian, kiểm tra các mốc tố tụng; hệ thống chứng cứ, xác định vấn đề cần chứng minh; đồng thời chủ động phát hiện vi phạm, thiếu sót ngay từ giai đoạn đầu.
Cách tiếp cận này giúp việc nghiên cứu không bị dàn trải theo thứ tự bút lục mà tập trung vào những vấn đề pháp lý cốt lõi. Việc lập “bản đồ” vụ án, sơ đồ chủ thể, trục thời gian và bảng chứng cứ còn giúp Kiểm sát viên nhận diện mối liên hệ giữa các tài liệu, điểm mâu thuẫn, khoảng trống chứng cứ và nội dung cần tiếp tục làm rõ trước khi đề xuất quan điểm giải quyết.
Phương pháp nghiên cứu phải được điều chỉnh phù hợp với từng lĩnh vực. Đối với án dân sự, cần chú ý quan hệ tranh chấp, chứng cứ và thời hiệu; án hôn nhân và gia đình tập trung vào con chung, tài sản, nghĩa vụ cấp dưỡng; án kinh doanh, thương mại chú trọng hợp đồng, lãi và biện pháp bảo đảm; án hành chính phải xác định đúng đối tượng khởi kiện, người bị kiện và các điều kiện tố tụng đặc thù.
Công chức, Kiểm sát viên trao đổi, thảo luận những nội dung nghiệp vụ gắn với thực tiễn công tác.
Chuẩn hóa báo cáo đề xuất và bài phát biểu
Chuyên đề nhấn mạnh, báo cáo đề xuất không chỉ là bản tóm tắt hồ sơ mà phải thể hiện rõ quá trình nghiên cứu và trách nhiệm của Kiểm sát viên: tóm tắt đúng trọng tâm; xác định vấn đề pháp lý cần giải quyết; đánh giá hệ thống chứng cứ; nhận diện vi phạm về tố tụng, nội dung; phân tích các quan điểm và đề xuất hướng xử lý có căn cứ.
Báo cáo được chuẩn hóa sẽ giúp lãnh đạo đơn vị nhanh chóng nắm bắt bản chất vụ việc, kiểm tra chất lượng nghiên cứu và kịp thời định hướng đối với những vụ án khó, phức tạp, có nhiều quan điểm. Mỗi nhận định phải gắn với tài liệu cụ thể và căn cứ pháp luật tương ứng; tránh sao chép, trình bày dàn trải hoặc nhận xét chung chung.
Để hạn chế bỏ sót nội dung quan trọng, cán bộ, Kiểm sát viên được khuyến khích sử dụng danh mục kiểm tra khi nghiên cứu hồ sơ, bảng tổng hợp chứng cứ và sơ đồ vấn đề pháp lý, qua đó hình thành phương pháp làm việc khoa học, có hệ thống.
Đối với dự thảo bài phát biểu tại phiên tòa, phiên họp, Kiểm sát viên phải kiểm sát đầy đủ việc tuân theo pháp luật tố tụng; nêu rõ quan điểm giải quyết vụ án, vụ việc; phân tích chứng cứ và căn cứ pháp luật; dự liệu tình huống có thể phát sinh, đồng thời bảo đảm nội dung ngắn gọn, mạch lạc, đúng trọng tâm. Việc chuẩn bị phương án xử lý khi xuất hiện tài liệu mới, thay đổi yêu cầu, vắng mặt người tham gia tố tụng hoặc phát sinh mâu thuẫn chứng cứ sẽ giúp Kiểm sát viên chủ động thực hiện nhiệm vụ.
Qua thảo luận, các hạn chế thường gặp cũng được thẳng thắn chỉ ra: nghiên cứu hồ sơ chưa toàn diện; bỏ sót đương sự, chứng cứ hoặc thời hạn; báo cáo đề xuất còn sao chép, dàn trải; bài phát biểu chung chung; chưa kịp thời đề xuất kiến nghị, kháng nghị khi phát hiện vi phạm. Đây là cơ sở để mỗi công chức tự rà soát, điều chỉnh và nâng cao chất lượng công tác.
Báo cáo viên trình bày sơ đồ tư duy, hệ thống hóa các kỹ năng trọng tâm của Chuyên đề tháng 9/2026.
Công nghệ hỗ trợ hệ thống hóa kiến thức
Điểm nổi bật của buổi sinh hoạt là việc ứng dụng công nghệ thông tin và sơ đồ tư duy để hệ thống hóa chuyên đề thành 6 nhóm nội dung: nghiên cứu hồ sơ; báo cáo đề xuất; dự thảo bài phát biểu; yêu cầu theo từng lĩnh vực; sai sót thường gặp và giải pháp nâng cao chất lượng.
Cách trình bày trực quan giúp cán bộ dễ theo dõi, ghi nhớ và có thể sử dụng như công cụ nhắc việc khi nghiên cứu hồ sơ. Việc số hóa tài liệu, chuẩn hóa biểu mẫu, xây dựng danh mục kiểm tra và khai thác công cụ công nghệ phù hợp còn hỗ trợ Kiểm sát viên quản lý tiến độ, hạn chế nguy cơ bỏ sót thời hạn, nâng cao hiệu quả tổng hợp và tra cứu.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo phải tuân thủ quy định, bảo đảm an toàn dữ liệu và bí mật công tác. Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế hoạt động đánh giá chứng cứ, tư duy pháp lý, trách nhiệm nghề nghiệp và vai trò quyết định của Kiểm sát viên.
Sơ đồ tư duy Chuyên đề tháng 9/2026 với 6 nhóm nội dung: nghiên cứu hồ sơ, báo cáo đề xuất, dự thảo bài phát biểu, yêu cầu theo từng lĩnh vực, sai sót thường gặp và giải pháp nâng cao.
Từ “Giờ pháp luật” đến chuẩn hóa kỹ năng
Từ nội dung trao đổi, đơn vị thống nhất một số giải pháp: sử dụng danh mục kiểm tra khi nghiên cứu hồ sơ; lập bản đồ chứng cứ, sơ đồ vấn đề pháp lý; chuẩn hóa cấu trúc báo cáo đề xuất và bài phát biểu; tăng cường trao đổi án khó, rút kinh nghiệm sau phiên tòa, phiên họp; khai thác công nghệ thông tin đúng quy định để hỗ trợ công tác chuyên môn.
Việc duy trì mô hình “Giờ pháp luật” tạo môi trường để lãnh đạo và công chức nghiệp vụ cùng trao đổi vướng mắc từ thực tiễn, chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất phương pháp thực hiện. Qua mỗi chuyên đề, kiến thức và kinh nghiệm cá nhân từng bước được hệ thống hóa thành kinh nghiệm chung; sai sót được nhận diện sớm để chủ động phòng ngừa, khắc phục.
Đây cũng là giá trị thiết thực của mô hình đối với công tác xây dựng đội ngũ: học từ hồ sơ, vướng mắc và yêu cầu thực tế của công tác kiểm sát; đồng thời kiểm tra lại quy trình, chuẩn hóa sản phẩm nghiệp vụ, hình thành thói quen tự học, tự nghiên cứu trong toàn đơn vị.
Thông qua chuyên đề tháng 9/2026, VKSND Khu vực 4 tiếp tục khẳng định tự đào tạo, bồi dưỡng tại chỗ là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ. Khi kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, xây dựng báo cáo đề xuất và dự thảo bài phát biểu được chuẩn hóa, chất lượng tham mưu, phát biểu của Kiểm sát viên và khả năng phát hiện vi phạm cũng từng bước được nâng lên.
Từ một buổi sinh hoạt định kỳ, “Giờ pháp luật” đang trở thành phương thức bồi dưỡng gắn với thực tiễn, kết nối kinh nghiệm của lãnh đạo, kiến thức của Kiểm sát viên và khả năng hỗ trợ của công nghệ; góp phần xây dựng đội ngũ công chức, Kiểm sát viên có phương pháp làm việc khoa học, bản lĩnh, trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp trong tình hình mới./.
Nguyễn Sáu - Lâm Trường
VKSND Khu vực 4 - Cần Thơ
