Trong tiến trình cải cách tư pháp và chuyển đổi số của ngành Kiểm sát nhân dân, việc ghi âm, ghi hình có âm thanh trong hoạt động hỏi cung bị can không chỉ là yêu cầu bắt buộc của pháp luật mà còn là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch của hoạt động tố tụng. Nhận thức rõ ý nghĩa đó, VKSND Khu vực 5 - Cần Thơ đã triển khai đồng bộ các giải pháp để nâng cao hiệu quả thực hiện, góp phần bảo vệ quyền con người, quyền công dân và nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra.

Toàn cảnh buổi làm việc có ghi âm, ghi hình tại VKSND Khu vực 5

Tại Khoản 1 Điều 20 Hiến pháp năm 2013 khẳng định: “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm”. Trên cơ sở đó, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm tăng cường cơ chế kiểm soát hoạt động tố tụng, trong đó có việc ghi âm, ghi hình có âm thanh khi hỏi cung bị can và thực hiện một số hoạt động điều tra khác. Đây là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch trong quá trình thu thập chứng cứ, đồng thời phòng ngừa oan, sai và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng.

Kiểm sát viên VKSND Khu vực 5 sử dụng chứng cứ trong quá trình hỏi cung để đấu tranh với tội phạm

Xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, VKSND Khu vực 5 luôn chú trọng thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ trong hoạt động nghiệp vụ. Kiểm sát viên chủ động tham gia ngay từ giai đoạn đầu của quá trình điều tra, kiểm sát chặt chẽ việc thu thập tài liệu, chứng cứ, bảo đảm mọi hoạt động điều tra được tiến hành khách quan, toàn diện và đúng trình tự pháp luật.

Trong quá trình giải quyết một vụ án hình sự gần đây, nhận thấy lời khai của các bị can còn nhiều điểm mâu thuẫn và chưa phù hợp với các tài liệu, chứng cứ đã thu thập, Kiểm sát viên VKSND Khu vực 5 đã trực tiếp tiến hành hỏi cung bị can kết hợp ghi âm, ghi hình có âm thanh theo đúng quy định. Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ cùng phương tiện kỹ thuật hiện đại đã giúp làm rõ những tình tiết quan trọng của vụ án, củng cố giá trị chứng cứ và tạo cơ sở vững chắc cho quá trình giải quyết vụ án đúng pháp luật.

Dữ liệu ghi âm, ghi hình có âm thanh không chỉ phục vụ việc kiểm tra, đối chiếu nội dung lời khai mà còn góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động tố tụng. Đây là căn cứ khách quan để bảo vệ quyền của bị can, hạn chế khiếu nại, tố cáo liên quan đến hoạt động hỏi cung, đồng thời nâng cao trách nhiệm của người tiến hành tố tụng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Thực tiễn triển khai cho thấy việc ghi âm, ghi hình có âm thanh đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho Kiểm sát viên trong thực hiện chủ trương “gắn công tố với hoạt động điều tra”, góp phần bảo đảm việc khởi tố, điều tra và truy tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm.

Thời gian tới, VKSND Khu vực 5 sẽ tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về ghi âm, ghi hình có âm thanh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đầu tư trang thiết bị hiện đại, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ Kiểm sát viên. Qua đó, tiếp tục nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, chuyển đổi số và xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ công lý và pháp chế xã hội chủ nghĩa./.

Ngô Minh Ngọc
VKSND Khu vực 5 - Cần Thơ