Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 - Cần Thơ (VKSND Khu vực 7) đã chủ động tiếp nhận, xác minh và khởi kiện vụ án dân sự công ích nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em.
Đây là vụ án dân sự công ích đầu tiên được VKSND Khu vực 7 khởi kiện theo cơ chế thí điểm của Nghị quyết số 205/2025/QH15, đánh dấu bước triển khai cụ thể, thiết thực của chính sách này tại đơn vị.
Từ phản ánh của người dân đến quyết định khởi kiện
Vụ việc xuất phát từ phản ánh liên quan đến mức cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn đối với cháu Trần Huỳnh K, sinh năm 2013. Theo bản án đã có hiệu lực pháp luật, mức cấp dưỡng được xác định là 750.000 đồng/tháng, áp dụng từ năm 2014.
Sau nhiều năm, điều kiện kinh tế - xã hội và nhu cầu thực tế của trẻ em đã có nhiều thay đổi. Chi phí cho sinh hoạt, học tập, chăm sóc sức khỏe và các nhu cầu thiết yếu của cháu K ngày càng tăng, trong khi mức cấp dưỡng vẫn được duy trì ở mức 750.000 đồng/tháng, không còn phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay.
Qua tiếp nhận, nghiên cứu và xác minh vụ việc, VKSND Khu vực 7 nhận thấy người trực tiếp nuôi con có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, phải buôn bán để trang trải cuộc sống và không có điều kiện thuận lợi để tự mình thực hiện thủ tục khởi kiện yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng. Trong khi đó, quyền và lợi ích hợp pháp của cháu K. cần được quan tâm, bảo vệ kịp thời.
Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao và các quy định của Nghị quyết số 205/2025/QH15, VKSND Khu vực 7 đã tiến hành xác minh, thu thập tài liệu, đánh giá các căn cứ pháp lý và thực tiễn của vụ việc. Qua đó, xác định mức cấp dưỡng trước đây không còn đáp ứng đầy đủ nhu cầu thiết yếu của cháu K trong điều kiện hiện nay, đồng thời người trực tiếp nuôi con không có điều kiện tự mình khởi kiện.
Từ kết quả xác minh, VKSND Khu vực 7 Thơ đã thực hiện trình tự, thủ tục theo quy định và ban hành Quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích, yêu cầu Tòa án xem xét thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con. Đây là vụ án dân sự công ích đầu tiên được đơn vị thực hiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Tòa án chấp nhận yêu cầu, nâng mức cấp dưỡng lên 2 triệu đồng/tháng
Sau khi thụ lý và thực hiện các thủ tục tố tụng theo quy định, ngày 14/8/2026, Tòa án nhân dân Khu vực 7 mở phiên tòa xét xử và chấp nhận toàn bộ đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7, quyết định nâng mức cấp dưỡng nuôi con lên 2.000.000 đồng/tháng.
Kết quả giải quyết vụ án góp phần bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của cháu K, phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em hiện nay; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của người có nghĩa vụ cấp dưỡng trong việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.
Khẳng định vai trò của VKSND trong bảo vệ người yếu thế
Kết quả giải quyết vụ án đã đảm bảo tốt hơn quyền lợi thiết thực cho trẻ em, đồng thời khẳng định vai trò, trách nhiệm chủ động của VKSND Khu vực 7 trong việc thực hiện cơ chế bảo vệ quyền con người, quyền công dân và các nhóm dễ bị tổn thương theo đúng tinh thần cải cách tư pháp và chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Việc khởi kiện và giải quyết thành công vụ án dân sự công ích đầu tiên theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại VKSND Khu vực 7 không chỉ mang ý nghĩa đối với việc bảo vệ quyền lợi cụ thể của cháu K mà còn là cơ sở thực tiễn để đơn vị tiếp tục nghiên cứu, phát hiện và xử lý những vụ việc thuộc phạm vi thí điểm, qua đó phát huy vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân, quyền của trẻ em và lợi ích công.
Trong thời gian tới, VKSND Khu vực 7 tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức hữu quan để kịp thời phát hiện, tiếp nhận và xử lý các vụ việc thuộc phạm vi bảo vệ theo quy định của pháp luật; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân hiểu, biết và tiếp cận các cơ chế hỗ trợ pháp lý khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Qua đó, góp phần đưa chính sách pháp luật vào cuộc sống, bảo đảm công bằng xã hội và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật./.
Huỳnh Minh Hoài
VKSND Khu vực 7
