Vừa qua, tại Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ đã diễn ra phiên tòa hình sự phúc thẩm xét xử bị cáo N.T.H. (sinh năm 1998) về tội “Giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi” theo điểm a, d khoản 2 Điều 145 Bộ luật Hình sự.
Theo nội dung vụ án, khoảng từ giữa năm 2019 đến đầu năm 2020, N.T.H (sinh năm 1998) và chị N.N.T (sinh năm 2005, ở cùng phường) quen biết và yêu nhau. N.T.H đưa chị N.N.T về nhà và chung sống như vợ chồng, cả hai đã nhiều quan hệ tình dục. Ngày 24/9/2021, chị T sinh cháu N.N.N khi 15 tuổi 7 tháng. Sau đó, cả hai đăng ký kết hôn. Do có nhu cầu làm giấy khai cho cháu N.N. N đi học nên ngày 05/01/2024, N.T.H đến Ủy ban nhân dân phường Lê Bình, quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ (cũ) làm thủ tục đăng ký khai sinh cho con, trong hồ sơ thể hiện thời điểm chị N.N.T sinh cháu N.N.N thì chị T chưa thành niên, nên Ủy ban phường Lê Bình gửi kiến nghị đến Công an phường Lê Bình, quận Cái Răng (cũ) xem xét hành vi giao cấu với người chưa đủ 16 tuổi của H.
Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ được phân công thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử nhận định: “Sau khi thực hiện hành vi phạm tội bị phát hiện bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải đã tự nguyện bồi thường khắc phục hậu quả cho bị hại, tự nguyện cấp dưỡng phí nuôi con hàng tháng 5.000.000 đồng; bị cáo đầu thú và người bị hại xin miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo. Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại Điểm b, s Khoản 1 Khoản 2 Điều 51 BLHS 2015. Đồng thời, hiện tại bị cáo là lao động chính, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, đang sống chung như vợ chồng với bị hại và nuôi con nhỏ. Hành vi phạm tội của bị cáo đã được bị cáo cố gắng khắc phục đầy đủ và có trách nhiệm, bị cáo có nhân thân tốt ngoài lần phạm tội này và đến hiện tại không vi phạm pháp luật, bị cáo được hưởng nhiều tình tiết giảm nhẹ. Đến thời điểm hiện tại bị cáo không còn nguy hiểm cho xã hội nên không cần thiết bắt bị cáo chấp hành hình phạt cũng đủ sức răng đe giáo dục đối với bị cáo cũng như không ảnh hưởng đến công tác phòng ngừa tội phạm chung”. Do đó, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố cần Thơ đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị cáo N.T.H, tuyên bố bị cáo N.T.H phạm tội “Giao cấu đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi” xử phạt 01 năm tù nhưng cho miễn chấp hành hành hình phạt.
Sau khi xem xét toàn bộ vụ án, cũng như phát biểu quan điểm của đại diện Viện kiểm sát và qua quá trình nghị án, Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ ra quyết định chấp nhận quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, chấp nhận kháng cáo của bị cáo N.T.H, tuyên bố bị cáo N.T.H phạm tội “Giao cấu đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi” xử phạt 01 năm tù nhưng miễn hình phạt cho bị cáo theo Điều 59, Bộ luật Hình sự.
Qua việc giải quyết vụ án trên cho thấy tầm quan trọng trong việc nhận định giải quyết án vừa đúng pháp luật vừa mang tính nhân văn. Không thể áp dụng pháp luật một cách máy móc, khô khan, một phán quyết được đưa ra không chỉ cần đúng luật, xử phạt người phạm tội mà còn phải dựa trên các giá trị đạo đức chủ đạo của cộng đồng, nó phải thấu lý, đạt tình, tức tiệm cận với công lý.
Việc miễn hình phạt không đồng nghĩa với sự dung túng cho hành vi vi phạm pháp luật. Đây chỉ là giải pháp được cân nhắc trong những trường hợp đặc biệt, nhằm đạt được mục tiêu cuối cùng của pháp luật hình sự là giáo dục, phòng ngừa và hướng con người đến sự hoàn lương. Do đó, cùng với việc vận dụng linh hoạt, cơ quan tiến hành tố tụng cũng cần có hướng dẫn, tiêu chí rõ ràng để phân biệt ranh giới giữa trường hợp “đặc biệt” được hưởng khoan hồng và trường hợp cố tình vi phạm cần xử lý nghiêm khắc.
Nguyễn Võ Thảo Uyên
Phòng 7, VKSND thành phố Cần Thơ
