Trong thời gian qua, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) hai cấp thành phố Cần Thơ đã đề ra nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát xét xử các vụ án dân sự; việc giải quyết các vụ, việc dân sự của Tòa án đảm bảo kịp thời, đúng quy định pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan tổ chức. Tuy nhiên, qua kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự vẫn còn tồn tại những thiếu sót, dẫn đến tình trạng bản án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm hủy để giải quyết lại, gây kéo dài thời gian tố tụng, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ theo Chỉ thị công tác của ngành Kiểm sát nhân dân năm 2026 và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát án dân sự, nhằm giúp cho Kiểm sát viên, Kiểm tra viên tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, học hỏi nâng cao về kỹ năng nghiệp vụ trong công tác kiểm sát án dân sự, vừa qua, Phòng 9, VKSND thành phố Cần Thơ đã phối hợp với Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ tổ chức phiên tòa xét xử rút kinh nghiệm đối với vụ án dân sự phúc thẩm về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất”, giữa nguyên đơn bà Nguyễn Thị Mai B và bị đơn ông Nguyễn Văn C.
Đây là vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất phức tạp, có tính chất điển hình, xảy ra phổ biến ở địa phương. Kiểm sát viên đã lựa chọn vụ án phù hợp với các tiêu chí của phiên tòa rút kinh nghiệm được quy định tại Hướng dẫn số 32/HD-VKSTC ngày 30/11/2018 của VKSND tối cao.
Theo nội dung vụ án: Phần đất tranh chấp có nguồn gốc do ông, bà nội của bà Nguyễn Thị Mai B chết để lại cho bà Mai B tiếp tục quản lý sử dụng các thửa đất tranh chấp vì bà Mai B sống với ông bà nội từ nhỏ. Ngày 18/3/2004, Ủy ban nhân dân quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất tranh chấp cho hộ ông Nguyễn Văn C (bác ruột), cấp giấy theo Chứng thư về việc thoả thuận phân chia di sản thừa kế theo pháp luật ngày 04/8/2003, thời điểm cấp giấy bà Nguyễn Thị Mai B là thành viên hộ gia đình cùng với bác ruột tên Nguyễn Văn C. Đến ngày 28/9/2020, Ủy ban nhân dân quận Cái Răng ra Quyết định thu hồi số 3887/QĐ-UBND thu hồi để làm dự án khu đô thị. Bà Nguyễn Thị Mai B khởi kiện yêu cầu hủy giấy cấp cho hộ ông Nguyên Văn C, đồng thời chia và công nhận cho bà Mai B 1/3 diện tích các thửa đất tranh chấp. Bị đơn ông Nguyễn Văn C phản tố yêu cầu công nhận cho cá nhân ông Nguyễn Văn C quyền sử dụng đất các thửa tranh chấp.
Tòa án cấp sơ thẩm tuyên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn. Không đồng ý với kết quả xét xử sơ thẩm, nguyên đơn kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm giải quyết chấp nhận toàn bộ khởi kiện của nguyên đơn.
Quá trình giải quyết vụ án, Kiểm sát viên được phân công đã tập trung nghiên cứu kỹ hồ sơ, báo cáo đề xuất quan điểm giải quyết vụ án rõ ràng, dự thảo câu hỏi cùng những tình huống phát sinh và dự thảo phát biểu tại phiên tòa.
Tại phiên tòa, Kiểm sát viên đã kiểm sát chặt chẽ việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử, của đương sự và những người tham gia phiên tòa đồng thời căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, diễn biến tại phiên tòa. Kiểm sát viên đặt câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung nghe câu trả lời của đương sự và ghi lại thông tin câu trả lời. Bổ sung nhiều vấn đề mà Hội đồng xét xử chưa làm rõ, góp phần làm sáng tỏ nội dung vụ án, …Nhờ ghi chép diễn biến phiên tòa giúp cho Kiểm sát viên phát biểu tại phiên tòa đúng với diễn biến và đúng quy định của pháp luật, được Hội đồng xét xử thống nhất cao. Kết quả, Hội đồng xét xử thống nhất với quan điểm đề xuất giải quyết vụ án của Kiểm sát viên: Hủy bản án dân sự sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm, do có vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng, ảnh hưởng nghiêm trọng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự.
Sau khi phiên tòa kết thúc, Phòng 9 đã tổ chức họp rút kinh nghiệm đối với tất cả các Kiểm sát viên, Kiểm tra viên. Với tinh thần trách nhiệm, các đồng chí tham dự phiên tòa đã có những đóng góp thẳng thắn đối với những ưu điểm, tồn tại của Kiểm sát viên tại phiên tòa. Qua đó rút kinh nghiệm chung đối với tất cả các kiểm sát viên khi được phân công nghiên cứu hồ sơ vụ án và tham gia phiên tòa các vụ án dân sự, tiếp tục phát huy những ưu điểm đồng thời khắc phục những hạn chế nhằm nâng cao trình độ, kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, xử lý tình huống tại phiên tòa, tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn cho bản thân trong công tác chuyên môn, nghiệp vụ, đảm bảo thực hiện có hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự./.
Nguyễn Thị Như Huỳnh
Phòng 9, VKSND TP. Cần Thơ
Phòng 9, VKSND TP. Cần Thơ
