Ngày 05/11/2026, tiếp tục chương trình nghiên cứu, bồi dưỡng kinh nghiệm quốc tế tại Đặc khu hành chính Hồng Kông (Trung Quốc), Đoàn đại biểu Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam tham dự Diễn đàn pháp lý về Kết nối và Phát triển trong khuôn khổ Tuần lễ pháp luật Hồng Kông 2026; đồng thời đến thăm, nghiên cứu và trao đổi kinh nghiệm với lực lượng Cảnh sát Hồng Kông.
Tham gia Đoàn có đồng chí Phạm Xuân Minh, Viện trưởng VKSND thành phố Cần Thơ. Các hoạt động mang lại nhiều kinh nghiệm có giá trị tham khảo về phát triển pháp luật, hợp tác pháp lý, giải quyết tranh chấp, ứng dụng công nghệ và phòng ngừa tội phạm, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân.
Nghiên cứu kinh nghiệm tổ chức Tuần lễ pháp luật Hồng Kông - gắn pháp luật với phát triển và đổi mới sáng tạo
Buổi sáng, Đoàn tham dự Diễn đàn pháp lý lần thứ tư về Kết nối và Phát triển (The Fourth Legal Forum on Interconnectivity and Development), được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Hồng Kông, trong khuôn khổ Tuần lễ pháp luật Hồng Kông 2026.
.jpg)
Đoàn đại biểu VKSND tối cao Việt Nam tham dự Diễn đàn pháp lý lần thứ tư về Kết nối và Phát triển trong khuôn khổ
Tuần lễ pháp luật Hồng Kông 2026.
Tuần lễ pháp luật Hồng Kông năm 2026 diễn ra từ ngày 02 đến ngày 06/11, do Bộ Tư pháp Hồng Kông tổ chức, với chủ đề “Hợp tác và đổi mới – Sức mạnh cộng hưởng pháp lý vì tương lai chung”. Sự kiện quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia pháp luật, thẩm phán, luật sư, nhà nghiên cứu, tổ chức pháp lý quốc tế và đại diện doanh nghiệp, tập trung trao đổi những vấn đề pháp luật gắn với hợp tác quốc tế, phát triển kinh tế, giải quyết tranh chấp và chuyển đổi số.
Điểm nổi bật trong cách tổ chức Tuần lễ pháp luật Hồng Kông là việc xây dựng chuỗi hoạt động chuyên đề có nội dung thiết thực, gắn những vấn đề pháp lý với yêu cầu phát triển của xã hội. Thay vì chỉ phổ biến, giới thiệu các quy định pháp luật, các diễn đàn đi sâu vào những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn, trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp và thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức.
Tại Diễn đàn Kết nối và Phát triển ngày 05/11, các đại biểu tập trung nghiên cứu vai trò của Hồng Kông trong giải quyết tranh chấp quốc tế, cơ chế hòa giải quốc tế, hòa giải tranh chấp giữa nhà đầu tư và Nhà nước, trọng tài và các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án. Diễn đàn cũng dành nội dung trao đổi về vai trò của thế hệ luật gia trẻ trong phát triển pháp quyền và hợp tác pháp lý có yếu tố nước ngoài.
Những nội dung này gợi mở cách tiếp cận đáng quan tâm: pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mà còn phải tạo lập môi trường ổn định, minh bạch, thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội; đồng thời cần chú trọng các phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp, hiệu quả, hạn chế chi phí và thời gian không cần thiết.
Bên cạnh đó, một điểm nhấn của Tuần lễ pháp luật Hồng Kông năm 2026 là các hoạt động về công nghệ pháp lý (LawTech), ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và những yêu cầu về đạo đức, trách nhiệm nghề nghiệp trong sử dụng công nghệ. Thông qua các diễn đàn và khu trưng bày, trình diễn giải pháp công nghệ, Ban tổ chức giới thiệu những phương thức ứng dụng công nghệ trong tra cứu pháp luật, quản lý hồ sơ, phân tích dữ liệu, hỗ trợ giải quyết tranh chấp và nâng cao hiệu quả hoạt động pháp lý.
Đặc biệt, chủ đề của Diễn đàn Công nghệ pháp lý năm 2026 nhấn mạnh nguyên tắc con người giữ vai trò kiểm soát, tính liêm chính là giá trị cốt lõi trong ứng dụng công nghệ vào hoạt động pháp luật. Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng khi AI ngày càng được nghiên cứu, ứng dụng trong lĩnh vực tư pháp, đòi hỏi phải kết hợp hiệu quả công nghệ với trách nhiệm của người thực thi pháp luật và yêu cầu bảo vệ dữ liệu.
Qua nghiên cứu mô hình tổ chức Tuần lễ pháp luật Hồng Kông, có thể nhận thấy nhiều kinh nghiệm phù hợp để tham khảo trong quá trình đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại Việt Nam, đặc biệt là phương pháp lựa chọn chủ đề, tổ chức diễn đàn chuyên sâu, kết nối các cơ quan, tổ chức, huy động chuyên gia và ứng dụng công nghệ trong hoạt động pháp luật.
Đáng chú ý, ngày 09/11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Năm 2026 cũng là dịp kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam vào ngày 09/11/1946. Vì vậy, việc nghiên cứu kinh nghiệm tổ chức Tuần lễ pháp luật Hồng Kông ngay trước Ngày Pháp luật Việt Nam có ý nghĩa thiết thực, gợi mở những phương thức mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả các hoạt động hưởng ứng.
Đối với ngành Kiểm sát, có thể nghiên cứu phát triển các diễn đàn pháp luật, tọa đàm nghiệp vụ gắn với những vấn đề thực tiễn như nâng cao chất lượng công tố, tranh tụng tại phiên tòa, phòng ngừa vi phạm, tội phạm, bảo vệ lợi ích công, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, đồng thời giới thiệu các giải pháp chuyển đổi số, ứng dụng AI trong công tác kiểm sát.
Đặc biệt, việc tổ chức các diễn đàn có sự tham gia của cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia pháp luật, luật sư và cơ sở đào tạo sẽ góp phần tăng cường trao đổi, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao chất lượng áp dụng pháp luật thống nhất và hiệu quả.
Các thành viên Đoàn đại biểu VKSND tối cao Việt Nam chụp ảnh lưu niệm trong khuôn khổ Tuần lễ pháp luật Hồng Kông 2026.
Nghiên cứu cơ chế phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh chống tội phạm của Cảnh sát Hồng Kông
Chiều cùng ngày, Đoàn tiếp tục chương trình thăm và làm việc tại trụ sở lực lượng Cảnh sát Hồng Kông (Hong Kong Police Force), tìm hiểu chức năng, nhiệm vụ, tổ chức hoạt động và những kinh nghiệm trong phòng ngừa, phát hiện, điều tra tội phạm, ứng dụng công nghệ và phối hợp với các cơ quan hữu quan.
Theo pháp luật Hồng Kông, lực lượng Cảnh sát có trách nhiệm bảo đảm an ninh, trật tự, phòng ngừa và phát hiện tội phạm, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và thực hiện những nhiệm vụ khác theo quy định.
Điểm đáng chú ý là công tác phòng ngừa tội phạm được tổ chức thành một lĩnh vực chuyên môn với bộ phận chuyên trách, có cơ chế nghiên cứu, phân tích tình hình, nhận diện nguy cơ và xây dựng những biện pháp phòng ngừa phù hợp.
Cục Phòng ngừa tội phạm (Crime Prevention Bureau) có chức năng nghiên cứu các nguy cơ phát sinh tội phạm, tư vấn biện pháp bảo vệ tài sản, an toàn cho cơ quan, doanh nghiệp và người dân; tổ chức các chương trình tuyên truyền, cảnh báo; đồng thời phối hợp với các tổ chức, cộng đồng trong thực hiện những giải pháp phòng ngừa.
Đặc biệt, các đơn vị phòng ngừa tội phạm theo khu vực có trách nhiệm nghiên cứu tình hình, nhận diện các loại tội phạm, địa bàn và nhóm đối tượng có nguy cơ cao; từ đó xây dựng biện pháp cảnh báo, tuyên truyền và hỗ trợ phòng ngừa phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Cách tổ chức này thể hiện phương pháp phòng ngừa chủ động, không chỉ chờ đến khi tội phạm xảy ra mới xử lý mà còn hướng đến việc phát hiện, hạn chế những nguyên nhân, điều kiện có thể làm phát sinh tội phạm ngay từ sớm.
Bên cạnh đó, Cảnh sát Hồng Kông chú trọng ứng dụng công nghệ và khai thác dữ liệu trong phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, nhất là tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trên không gian mạng, tội phạm kinh tế và rửa tiền.
Một mô hình đáng quan tâm là Trung tâm Điều phối chống lừa đảo (Anti-Deception Coordination Centre – ADCC), thực hiện nhiệm vụ phân tích xu hướng, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo, tư vấn cho người dân, phối hợp với ngân hàng, tổ chức tài chính và các cơ quan liên quan nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời hành vi vi phạm, hạn chế thiệt hại về tài sản.
Cùng với đó, Cục Tình báo và Điều tra tài chính (Financial Intelligence and Investigation Bureau – FIIB) thực hiện các nhiệm vụ về phân tích thông tin tài chính, điều tra rửa tiền, truy tìm tài sản và phối hợp với các cơ quan, tổ chức tài chính nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý tội phạm.
Đáng chú ý, hoạt động phòng ngừa tội phạm không chỉ được đánh giá thông qua số vụ án phát hiện, xử lý mà còn chú trọng khả năng cảnh báo sớm, ngăn chặn hành vi vi phạm, hạn chế thiệt hại và bảo vệ tài sản, quyền lợi của người dân.
Những kinh nghiệm này cho thấy vai trò quan trọng của việc kết hợp giữa công tác điều tra, phân tích dữ liệu, phòng ngừa tội phạm, tuyên truyền pháp luật và phối hợp liên ngành; đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và xây dựng cơ chế chia sẻ, khai thác thông tin phù hợp với pháp luật.
Những kinh nghiệm có ý nghĩa đối với ngành Kiểm sát Việt Nam và VKSND thành phố Cần Thơ
Thông qua nghiên cứu hai hoạt động trong ngày 05/11, nhiều kinh nghiệm có giá trị được đặt ra đối với quá trình tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp và công tác kiểm sát tại Việt Nam.
Trước hết, đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, chuyên sâu, gắn với thực tiễn. Từ kinh nghiệm Tuần lễ pháp luật Hồng Kông, có thể nghiên cứu tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam theo hình thức chuỗi diễn đàn, tọa đàm, trao đổi chuyên đề, giới thiệu những mô hình, giải pháp ứng dụng pháp luật và công nghệ; tập trung vào những vấn đề pháp lý đang đặt ra trong thực tiễn đời sống, hoạt động quản lý nhà nước và thực thi nhiệm vụ tư pháp.
Đối với VKSND thành phố Cần Thơ, có thể nghiên cứu xây dựng mô hình “Tuần lễ pháp luật và hoạt động kiểm sát” vào dịp Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11 hằng năm, với các chuyên đề về bảo vệ lợi ích công, phòng ngừa vi phạm, tội phạm, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp và ứng dụng công nghệ trong công tác kiểm sát. Các hoạt động cần hướng đến sản phẩm cụ thể, giải quyết những khó khăn, vướng mắc thực tiễn, tránh hình thức và lãng phí.
Thứ hai, nâng cao chất lượng công tác kiến nghị phòng ngừa vi phạm, tội phạm. Từ kinh nghiệm Cảnh sát Hồng Kông, cần nghiên cứu đổi mới phương pháp tổng hợp, phân tích những nguyên nhân, điều kiện phát sinh vi phạm, tội phạm từ thực tiễn giải quyết các vụ án, vụ việc. Thay vì chỉ kiến nghị phòng ngừa đối với từng vụ án riêng lẻ, cần quan tâm nhận diện những sơ hở, bất cập có tính phổ biến, lặp lại trong công tác quản lý nhà nước và hoạt động của các cơ quan, tổ chức; từ đó thực hiện quyền kiến nghị theo đúng chức năng, thẩm quyền của VKSND.
Đặc biệt, cần tăng cường theo dõi, kiểm tra kết quả thực hiện kiến nghị, đánh giá hiệu quả khắc phục thực chất những nguyên nhân, điều kiện vi phạm, góp phần phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Thứ ba, tăng cường phối hợp liên ngành trong phát hiện, ngăn ngừa và xử lý vi phạm, bảo vệ lợi ích công. Những kinh nghiệm về phân tích dữ liệu, cảnh báo sớm và phối hợp giữa Cảnh sát với các cơ quan, tổ chức có liên quan tại Hồng Kông có giá trị tham khảo trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội tại Việt Nam.
Đối với VKSND thành phố Cần Thơ, cần tiếp tục phát huy hiệu quả cơ chế phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước trong phát hiện, xác minh, xử lý những hành vi xâm phạm lợi ích công, đặc biệt trong các lĩnh vực đất đai, môi trường, tài sản công, thuế, bảo hiểm xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các nhóm dễ bị tổn thương. Chú trọng yêu cầu chấm dứt vi phạm, khắc phục hậu quả và theo dõi kết quả thực hiện; đồng thời thực hiện việc khởi kiện dân sự công ích khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp luật quy định.
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển năng lực công nghệ của đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên. Từ những kinh nghiệm được giới thiệu trong Tuần lễ pháp luật Hồng Kông và mô hình khai thác dữ liệu của Cảnh sát Hồng Kông, cần tiếp tục nghiên cứu các giải pháp xây dựng cơ sở dữ liệu nghiệp vụ, phát triển công cụ hỗ trợ tra cứu pháp luật, phân tích hồ sơ, quản lý nguồn tin, theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc và nhận diện những nguy cơ vi phạm; bảo đảm các hoạt động này được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, an toàn thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước.
Thứ năm, tiếp tục nâng cao hiệu quả kiểm sát việc truy tìm, bảo toàn và thu hồi tài sản. Việc Cảnh sát Hồng Kông tổ chức các đơn vị chuyên trách điều tra tài chính, phân tích dòng tiền và phối hợp với ngân hàng trong phát hiện hành vi rửa tiền, tẩu tán tài sản là kinh nghiệm có ý nghĩa tham khảo đối với công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các vụ án kinh tế, tham nhũng, chức vụ tại Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là lĩnh vực cần tiếp tục nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật về thu hồi tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội theo định hướng của Đảng và Nhà nước.
Thứ sáu, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ Kiểm sát viên có kiến thức pháp luật chuyên sâu, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường số. Kinh nghiệm tổ chức các diễn đàn dành cho đội ngũ luật gia trẻ của Hồng Kông gợi mở phương pháp bồi dưỡng mới, tăng cường thực hành, trao đổi, phản biện và nghiên cứu những tình huống pháp lý từ thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.
Chương trình nghiên cứu tại Tuần lễ pháp luật và Cảnh sát Hồng Kông tiếp tục mang lại những thông tin, kinh nghiệm thiết thực cho các thành viên Đoàn đại biểu VKSND tối cao Việt Nam về phát triển pháp luật, hợp tác quốc tế, ứng dụng công nghệ và phòng ngừa tội phạm.
Đối với VKSND thành phố Cần Thơ, việc nghiên cứu, lựa chọn và vận dụng những kinh nghiệm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, hệ thống pháp luật và điều kiện thực tiễn Việt Nam sẽ góp phần đổi mới phương pháp lãnh đạo, quản lý, chỉ đạo, điều hành; nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp; tăng cường phòng ngừa vi phạm, tội phạm, bảo vệ lợi ích công và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng thành phố Cần Thơ phát triển bền vững.
Phạm Hương
Văn phòng VKSND thành phố Cần Thơ
