Trải qua 66 năm xây dựng và trưởng thành, ngành Kiểm sát nhân dân luôn khẳng định vai trò quan trọng trong việc thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, góp phần bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân và lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân. Cùng với quá trình phát triển của Ngành, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn” đã trở thành chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, phương châm hành động và kim chỉ nam trong rèn luyện, tu dưỡng của mỗi cán bộ, Kiểm sát viên.
Những lời căn dặn của Bác không chỉ phản ánh yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp của người cán bộ Kiểm sát mà còn hàm chứa những giá trị bền vững về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thượng tôn pháp luật và phụng sự Nhân dân. Dù ở bất kỳ giai đoạn nào, mỗi quyết định tố tụng, mỗi hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp đều đòi hỏi người cán bộ Kiểm sát phải giữ vững bản lĩnh chính trị, tuyệt đối tuân thủ pháp luật, khách quan trong đánh giá chứng cứ, thận trọng trong từng quyết định và khiêm tốn trong học tập, rèn luyện.
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách tư pháp, xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan tư pháp, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh càng có ý nghĩa sâu sắc. Mười chữ vàng Bác Hồ dạy: “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn” không chỉ là nền tảng đạo đức của người cán bộ Kiểm sát mà còn là yêu cầu xuyên suốt để xây dựng đội ngũ Kiểm sát viên bản lĩnh, liêm chính, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật. Người xác định pháp luật phải được chấp hành nghiêm minh, thống nhất; mọi hoạt động của các cơ quan tư pháp phải đặt dưới mục tiêu cao nhất là phục vụ Nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân. Khi ngành Kiểm sát nhân dân được thành lập theo Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1960, Bác đã đặt nhiều kỳ vọng vào đội ngũ cán bộ Kiểm sát trong việc thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, góp phần giữ vững pháp chế xã hội chủ nghĩa và bảo đảm công lý được thực thi nghiêm minh.
Đến hôm nay, sau hơn sáu thập kỷ phát triển, lời dạy của Bác vẫn còn nguyên giá trị. Trong bối cảnh đất nước tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh cải cách tư pháp, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, yêu cầu đặt ra đối với người cán bộ Kiểm sát ngày càng cao. Mỗi quyết định tố tụng, mỗi bản yêu cầu điều tra, mỗi bản cáo trạng hay mỗi bản kiến nghị đều tác động trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân và hiệu lực của pháp luật. Chính vì vậy, phẩm chất mà Bác căn dặn không chỉ là chuẩn mực đạo đức mà còn là yêu cầu nghề nghiệp xuyên suốt đối với mỗi Kiểm sát viên.
Công minh là yêu cầu đầu tiên và cũng là giá trị cốt lõi của người thực thi công lý. Người cán bộ Kiểm sát phải xuất phát từ sự thật khách quan của vụ việc, tôn trọng chứng cứ, áp dụng đúng quy định của pháp luật, không để bất kỳ áp lực hay lợi ích cá nhân nào chi phối quá trình giải quyết vụ án. Chỉ khi giữ được sự công minh, Viện kiểm sát mới thực hiện đúng sứ mệnh bảo vệ công lý và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan tư pháp.
Song hành với công minh là phẩm chất chính trực. Chính trực không chỉ thể hiện ở lối sống trong sạch, liêm khiết mà còn ở bản lĩnh dám bảo vệ lẽ phải, kiên quyết đấu tranh với vi phạm pháp luật, tham nhũng, tiêu cực và mọi biểu hiện lạm quyền trong hoạt động tư pháp. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, người cán bộ Kiểm sát cũng phải giữ vững phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần thượng tôn pháp luật.
Khách quan và thận trọng là hai phẩm chất không thể tách rời trong hoạt động nghiệp vụ. Mọi quyết định tố tụng đều phải được xem xét toàn diện trên cơ sở tài liệu, chứng cứ hợp pháp; mọi đánh giá phải được kiểm chứng bằng quy định của pháp luật và thực tiễn khách quan. Sự thận trọng giúp hạn chế oan, sai, không bỏ lọt tội phạm, đồng thời bảo đảm mọi quyền và lợi ích hợp pháp của công dân được tôn trọng và bảo vệ.
Bên cạnh năng lực chuyên môn và bản lĩnh nghề nghiệp, Bác Hồ còn căn dặn người cán bộ Kiểm sát phải luôn khiêm tốn. Khiêm tốn là biết lắng nghe, cầu thị, học hỏi từ đồng chí, đồng nghiệp và từ thực tiễn công tác; là gần dân, hiểu dân, tôn trọng Nhân dân để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước giao phó. Đó cũng là nền tảng để xây dựng hình ảnh người cán bộ Kiểm sát vừa vững vàng về chuyên môn, vừa chuẩn mực về đạo đức, ứng xử.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn yêu cầu người cán bộ Kiểm sát phải gần dân, hiểu dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân và xuất phát từ thực tiễn để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao. Người nhấn mạnh, hoạt động kiểm sát không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật mà còn phải kịp thời kiến nghị khắc phục những sơ hở trong cơ chế quản lý, phòng ngừa vi phạm và tội phạm, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân. Vì vậy, cùng với trình độ chuyên môn và bản lĩnh nghề nghiệp, người cán bộ Kiểm sát phải không ngừng rèn luyện phẩm chất đạo đức, giữ gìn sự liêm chính, khách quan, công tâm và tinh thần trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Trải qua hơn sáu thập kỷ xây dựng và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, Kiểm sát viên ngành Kiểm sát nhân dân luôn khắc ghi và vận dụng sáng tạo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào thực tiễn công tác. Dù trong điều kiện chiến tranh hay thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển, đội ngũ cán bộ Kiểm sát vẫn giữ vững bản lĩnh chính trị, kiên định mục tiêu phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; không ngừng nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, góp phần giữ vững pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ công lý và quyền con người.
Hiện nay, trước yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách tư pháp và chuyển đổi số, việc học tập và làm theo lời Bác dạy càng có ý nghĩa quan trọng. Mỗi cán bộ, Kiểm sát viên cần tiếp tục rèn luyện phẩm chất “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn”, nâng cao trình độ chuyên môn, bản lĩnh nghề nghiệp, ý thức trách nhiệm và đạo đức công vụ; chủ động đổi mới tư duy, ứng dụng khoa học, công nghệ vào hoạt động nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân “vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông về pháp luật, công tâm và bản lĩnh, kỷ cương và trách nhiệm”.
Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn là giá trị nền tảng trong xây dựng đội ngũ cán bộ Kiểm sát nhân dân. Khắc ghi và thực hiện tốt những lời căn dặn của Người chính là điều kiện để mỗi cán bộ, Kiểm sát viên không ngừng hoàn thiện bản thân, giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần thượng tôn pháp luật; qua đó góp phần xây dựng ngành Kiểm sát nhân dân ngày càng trong sạch, vững mạnh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ hiệu quả sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.
Trung Đang
Phòng 7, VKSND TP. Cần Thơ
