Vàng là một kênh tích trữ tài sản phổ biến trong Nhân dân từ trước đến nay. Tuy nhiên thời gian gần đây, trên một số nền tảng mạng xã hội xuất hiện thông tin cho rằng Nhà nước sẽ tịch thu vàng của người dân nếu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Thông tin này đã nhanh chóng lan truyền, gây tâm lý lo lắng, hoang mang trong dư luận. Tuy nhiên, theo các cơ quan chức năng, đây là thông tin không chính xác, mang tính suy diễn, cắt ghép quy định pháp luật. Xuất phát từ quy định về hình phạt bổ sung tịch thu tang vật (là vàng) đối với các hành vi vi phạm liên quan đến kinh doanh vàng. Sự đánh tráo khái niệm và đưa ra thông tinh không đúng sự thật gây hoang mang trong quần chúng nhân dân.
Thực tế, pháp luật hiện hành không có quy định tịch thu vàng của người dân chỉ vì không xuất trình được hóa đơn mua bán trong giao dịch dân sự thông thường. Việc tịch thu vàng chỉ được áp dụng trong những trường hợp cụ thể, gắn với hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh doanh vàng, theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính hoặc trong trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo các quy định pháp luật về quản lý và kinh doanh vàng, hình phạt bổ sung tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm (bao gồm vàng) chỉ được áp dụng đối với các hành vi như: kinh doanh vàng không có giấy phép hoặc không đủ điều kiện theo quy định; kua bán vàng miếng, vàng trang sức trái phép, không đúng phạm vi được cấp phép; kử dụng vàng là tang vật của hành vi vi phạm pháp luật hoặc có nguồn gốc từ hành vi vi phạm hành chính, tội phạm (khoản 8,9 Điều 28 Nghị định số 340/NĐ-CP ngày 25/12/2025 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng).
Đáng chú ý, một số thông tin trên mạng xã hội đã dẫn chiếu không chính xác hoặc nhầm lẫn quy định của các nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng và kinh doanh vàng, từ đó suy diễn rằng mọi trường hợp “không có hóa đơn mua vàng” đều bị tịch thu. Cách hiểu này là không đúng tinh thần và nội dung của pháp luật, bởi việc áp dụng hình phạt bổ sung tịch thu chỉ được thực hiện khi có hành vi vi phạm cụ thể, được cơ quan có thẩm quyền xác minh, xử lý theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật.
Trước hiện tượng lan truyền thông tin sai sự thật nêu trên, cần khuyến cáo người dân không nên tin tưởng, chia sẻ các thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội, đặc biệt là những thông tin liên quan trực tiếp đến chính sách quản lý kinh tế, tài sản của công dân. Luật An ninh mạng năm 2025 tiếp tục khẳng định trách nhiệm của người sử dụng mạng xã hội trong việc đưa, chia sẻ thông tin chính xác, đồng thời nghiêm cấm hành vi đưa, phát tán thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong Nhân dân hoặc ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước. Trường hợp cố ý đưa hoặc lan truyền thông tin sai sự thật gây hậu quả nghiêm trọng, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm người vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự. Việc tiếp cận, sử dụng thông tin đúng pháp luật và có chọn lọc được xác định là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh mạng, ổn định trật tự xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
* Điều 28 Vi phạm quy định về hoạt động kinh doanh vàng Nghị định số 340/NĐ-CP ngày 25/12/2025 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng quy định tại khoản 8,9 như sau:
8. Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng nhưng không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng;
b) Thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật;
c) Hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.
9. Hình thức xử phạt bổ sung:
a) Tịch thu số vàng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 8 Điều này;
b) Đình chỉ hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng trong thời hạn từ 06 tháng đến 09 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 5 Điều này;
c) Đình chỉ hoạt động nhập khẩu vàng nguyên liệu trong thời hạn từ 09 tháng đến 12 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 6 Điều này.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 09/02/2026.
Huỳnh Thạnh Hưng
VKSND khu vực 2
